DOMENA III.: EUKARIJA (carstvo PROTOKTISTI)

Get Started. It's Free
or sign up with your email address
Rocket clouds
DOMENA III.: EUKARIJA (carstvo PROTOKTISTI) by Mind Map: DOMENA III.: EUKARIJA (carstvo PROTOKTISTI)

1. Autotrofni protoktisti

1.1. sadrže asimilacijske pigmente u stanicama te su važne karike hranidbenih lanaca vodenih ekosustava

1.2. Svjetleći bičaši - Dinoflagellata

1.2.1. pelikula daje oblik tijela koji može biti štapićasti, zvjezdasti i okrugli, a građena je od stanične membrane ispod koje se nalazi sloj pravilno raspoređenih složenih bjelančevinastih molekula (mikrotubula i mikrofilamenata)

1.2.1.1. pelikula stvara nabore u obliku pravilno raspoređenih mjehurića (alveola)

1.2.2. organeli trihociste i mukociste služe obrani organizama ili pomažu u hvatanju plijena

1.2.3. imaju dva biča, jedan omotan oko organizma i omogućuje okretanje oko osi, drugi omogućuje kretanje prema naprijed

1.2.4. plastidi s klorofilom a i c, te ksantofil i karoten

1.2.5. BIOLUMINISCENCIJA je sposobnost stvaranja kratkih bljeskova svjetlosti

1.2.5.1. dolazi zbog oksidacije organskog spoja luciferina uz pomoć enzima luciferaze

1.2.6. razmnožavanje binarnim dijeljenjem ili spolno

1.2.7. glavna komponenta morskog fitoplanktona

1.2.8. razvijanjem gustih populacija dolazi do cvijetanja mora

1.3. Zeleni bičaši - Euglenophyta

1.3.1. pripadnici roda Euglena duguljastog su oblika, a stanica je pokrivena jednostavnom i prozirnom pelikulom

1.3.2. dva biča, jedan kratak, a drugi dugački služi kao povlačni bič za kretanje i skupljanje hrane

1.3.3. imaju očnu pjegu i stegljivi mjehurić

1.3.3.1. OSMOREGULACIJA

1.3.4. klorofil a i b, zelene su boje

1.3.4.1. u kloroplastima se sintetizira pričuvna tvar slična škrobu, paramilum (pohranjuje se u citoplazmi u obliku zrnca)

1.3.5. razmnožavanje binarnim dijeljenjem pri kojem je diobena ravnina uvijek uzdužna

1.3.6. BIOINDIKATORI

1.3.6.1. Euglena viridis živi u onečišćenim, rod Phacus u čistim vodama

2. Alge

2.1. nikad ne stvaraju prave organe

2.2. jednostanični oblici mogu biti ameboidni, s bičevima ili nepokretni,a u nekih vrsta stanica združuju se u kolonije

2.2.1. postoji i oblik spajanja koristeći cjevaste niti s mnogo jezgara (sifonalni oblik)

2.2.2. kod složenijeg oblika spajanja, niti se gusto isprepliću tvoreći oblike nalik na stabiljke i likstove (plektenhimski oblik)

2.3. Crvene alge - Rhodophyta

2.3.1. nemaju nikakvih pokretnih oblika, spermatozoidi se nazivaju spermaciji

2.3.1.1. morski organizmi pričvršćeni za stjenovitu podlogu

2.3.2. njihovi plastidi (rodoplasti) nastali su primarnom endocitobiozom

2.3.3. žive u najvećim dubinama, sve do 180 m

2.3.3.1. FIKOBILINI uspješno hvataju kratkovalni dio svjetlosnog spektra (antenski pigmenti)

2.3.4. litotamnijski vapnenac nastao je taloženjem crvenih algi

2.3.5. višestanični talusni organizmi

2.3.5.1. u rodoplastima se nalaze klorofil a, te njihovi prateći karotenoidi prekriveni dodatnim crvenim pigmentom fikoeritrinom i plavim fikocijaninom

2.3.5.1.1. FIKOBILISOMI su tjelešca na tilakoidima plastida koja poput antena hvataju svjetlo

2.3.5.1.2. KROMATSKA ADAPTACIJA

2.3.6. pričuvna tvar je FLORIDEJSKI ŠKROB, koji je po svojstvima polisaharid između škroba i glikogena

2.3.7. izmjena haploidne (gametofit) i diploidne (sporofit) generacije

2.4. Zelene alge

2.4.1. vodeni organizmi koji žive u slatkim vodama i moru

2.4.2. kloroplast nastao primarnom endocitobiozom

2.4.3. najvažnija pričuvna tvar jest škrob te masti

2.4.3.1. škrob se stvara na PIRENOIDIMA - mjesto na kloroplastu gdje se stvaraju zrnca škroba

2.4.4. stanične stijenke građene su od pektina i celuloze

2.4.5. Zelene alge I. (Chlorophyta)

2.4.5.1. javljaju se gotovo svi stupnjevi organizacije

2.4.5.2. odlikuju ih vršno smješteni bičevi na njihovimpokretnim stanicama

2.4.5.3. pri spolnom razmnožavanju sudjeluju pokretne gamete

2.4.5.4. razmnožavanje je moguće izogamijom, anizogamijom, oogamijom, oogoniogamijom

2.4.5.4.1. nakon oplodnje nastaje zigota s čvrstom staničnom stijenkom - CISTOZIGOTA

2.4.5.5. izostanak mejoze pri klijanju zigote

2.4.5.6. Chlamydomonas

2.4.5.6.1. jednostanične haploidne vrste kruškastog oblika koje žive u slatkim vodama

2.4.5.7. Volvox

2.4.5.7.1. kolonijalni oblici

2.4.5.8. Ulva

2.4.5.8.1. zbog izgleda talusa naziva se morska salata

2.4.5.8.2. indikator organskog onečišćenja

2.4.5.8.3. izomorfna izmjena generacija

2.4.5.9. Acetabularia mediterranea, Halimeda tuna, Caulerpa taxifolia, Caulerpa prolifera

2.4.6. Zelene alge II. (dio Streptophyta s građom alga)

2.4.6.1. najodvedenije zelene alge

2.4.6.2. s kopnenim biljkama čine monofiletsku skupinu Streptophyta

2.4.6.3. bičevi u pokretnih oblika smješteni su postrano

2.4.6.4. alge jarmašice

2.4.6.4.1. haplolnti koji ne stvaraju nikakve pokretne oblike nego se razmnožavaju konjugacijom

2.4.6.4.2. Spirogyra

2.4.6.5. parožine ili hare

2.4.6.5.1. najbliži srodnici kopnenih biljaka

2.4.6.5.2. haplonti s visokorazlučenim talusom koji je rizoidima učvršćen za podlogu

2.4.6.5.3. indiciraju dobru kvalitetu vode

3. Protoktisti

3.1. eukariotski mikroorganizmi koji imaju jezgru i sva ostala obilježja eukariotskih stanica

3.2. obuhvaća jednostanične organizme i mnogostanične kojima nedostaju tkiva

3.3. arheje su prvi živi organizmi na Zemlji, iz njiih su se prije 1,5 milijardi godina razvili prvi predci današnjih protoktista

3.4. većinom vodeni organizmi ili nametnici

4. Heterokontophyta (zlatnožute alge, kremenjašice, žutosmeđe alge i smeđe alge

4.1. pričuvne tvari su polisaharidi laminarin i hrizolaminarin, šećerni alkohol manitol te ulja

4.1.1. stvaraju se na PIRENOIDU

4.2. dva biča različite duljine, klorofil a i c, beta-karoten, ksantofil, velika raznolikost, plastidi se nazivaju FEOPLASTI

4.3. Zlatnožute alge

4.3.1. zlatnožute boje zbog ksantofila luteina i fukoksantina

4.3.2. neke vrste mogu biti sekundarno heterotrofne

4.3.3. Chromulina, Mallomonas, Ochromonas, Synura, Uroglena, Dinobryon

4.4. Žutosmeđe alge

4.4.1. većinom jednostanične i nepokretne

4.4.2. mogu stvarati trajne stanice sa stijenkama inkrustriranima silicijevim dioksidom koje služe za preživljavanje u nepovoljno doba godine

4.4.3. Botrydium, Ophiocytium, Tribonema, Vaucheria

4.5. Alge kremenjašice

4.5.1. najraznolikija skupina

4.5.2. jednostanične i nepokretne

4.5.3. ulja su pozebno važna kod planktonskih vrsta jer im olakšavaju lebdjenje u vodi

4.5.4. dvodijelne ljušturice građene od silicijeva dioksida (kremena) koje izgledaju poput kutije s poklopcem

4.5.4.1. EPITEKA i HIPOTEKA

4.5.4.1.1. na njima se nalaze pore kroz koje se izlučuje sluz s pomoću koje alga može puzati

4.5.5. razmnožavanje nespolno, diobom stanica i spolno, stvaranjem gameta

4.5.6. centrice (radijalno simetrične vrste, tj. oblike s kružnim i trokutastim ljušturama) te penate (bilateralno simetrične, sa štapićastim stanicama ili stanicama poput lađica)

4.5.7. kremene ljušturice očuvane u debelim slojevima nazivamo dijatomejska zemlja

4.6. Smeđe alge

4.6.1. pripadaju betonskim organizmima (oni koji su pričvršćeni za dno)

4.6.2. organi nalik na korijen (rizoid), stabljiku (kauloid) i listove (filoidi) građena od tkiva (asimilacijsko, spremišno i provodno)

4.6.3. u plastidima se nalazi dodatni pigment fukoksantin koji im daje smeđu boju

4.6.4. mogu sde razmnožavati vegetativno fragmentacijom talusa, nespolno zoosporama, ili spolno izmjenom haploidne i diploidne generacije

4.6.4.1. najčešća je izomorfna izmjena generacija, a u odvedenijih oblika heteromorfn izmjena

5. Heterotrofni protoktisti

5.1. svi pripadnici heterotrofnih protoktista hrane se drugim organizmima

5.2. Praživotinje - Protozoa

5.2.1. iznimnno pokretljivi jednostanični organizmi

5.2.2. njezine organele obavljaju sve životne uloge, složene stanice

5.2.3. sadrži organele slične onima ostalih eukariotskih stanica

5.2.4. pelikula zajedno s bjelančevinama gradi stanični skelet

5.2.5. stegljivi mjehurić s ulogom osmoregulacije

5.2.6. prehrana kroz stanična usta ili citosom fagocitozom, tj. pinocitozom, nakon probave hrana se izbacuje kroz stanični izmetni otvor ili citopig

5.2.7. kretanje praživotinja prema izvoru podražaja ili od njega nazivaju se TAKSIJAMA (fototaksija, kemotaksija, termotaksija)

5.2.8. nespolno razmnožavamnje (binarno dijeljenje i pupanje), spolno razmnožavanje te konjugacija

5.2.9. hrane se bakterijama, jednostaničnim algama i gljivama

5.2.10. podjela na flagelatne ili bičaste, alveolatne i amebodine

5.2.11. Bičaši - Mastigophora

5.2.11.1. slobodnoživući ili nametnici na životinjama i ljudima

5.2.11.2. jednostavna pelikula te jedan ili dva biča

5.2.11.3. Trypanosoma i Leishmania

5.2.12. Truskovci - Sporozoa (Apicomplexa)

5.2.12.1. oblikgatni paraziti

5.2.12.1.1. bolest se prenosi pomoću sporozoita

5.2.12.2. mjehurasta pelikula

5.2.12.3. plazmodij - malarija

5.2.13. Trepetljikaši - Ciliophora

5.2.13.1. trepetljike, pelikula građena od pravilno poredanih mjehurića ispod kojih se nalaze mikrofilamentima povezana bazalna tjelešca trepetiljka

5.2.13.2. postojanje više jezgara (mikronukleus i makronukleus)

5.2.14. Sluzavci - Sarcodina

5.2.14.1. među najjednostavnijim praživotinjama

5.2.14.2. pokretanje pseudopodijima (lažnim nožicama)

5.2.14.3. dijele se na amebe, krednjake i zrakastonoge

5.2.14.4. Amebe - Amoebozoa

5.2.14.4.1. slobodnoživući ili parazitski

5.2.14.4.2. srdoboljna ameba - dizenterija ili griža

5.2.14.5. Krednjaci - Foraminifera

5.2.14.5.1. stvaraju tanke i razgranate međusobno povezane pseudopodije - RETIKULOPODIJE

5.2.14.5.2. kućice od kalcijeva karbonata

5.2.14.6. Zrakastonozi - Actinopoda

5.2.14.6.1. planktonski kuglasti oblici koji stvaraju dugačke igličaste pseudopodije - AKTINOPODIJE

5.2.14.6.2. kućice od silicijeva dioksida

5.2.15. Gljive služnjače - Gymnomycota

5.2.15.1. prije su se svrstavale u carstvo gljiva

5.2.15.2. sudjeluju u razgradnji biljne organske tvari

5.2.15.3. dijele se u dvije skupine: plazmodiju slične sluznjače koje su obavijene staničnom membranom i sadržavaju citoplazmu s mnogo jezgara i stanične oblike koji gotovo cijeli svoj život provode u jednostaničnom obliku, a udružuju se u nakupine pod utjecajem iz okoliša