Văn hóa, Xã hội

Get Started. It's Free
or sign up with your email address
Rocket clouds
Văn hóa, Xã hội by Mind Map: Văn hóa, Xã hội

1. Nghệ thuật

1.1. Những bước phát triển mới

1.1.1. Thế kỉ X – XIV

1.1.1.1. Công trình nghệ thuật Phật giáo được xây dựng ở khắp nơi.

1.1.1.1.1. VD: chùa Một Cột ( Diên Hựu), chùa Dâu, chùa Phật Tích, chùa Dạm, tháp Báo Thiên, tháp Phổ Minh,...

1.1.1.2. Chuông, tượng được đúc, tạc nhiều

1.1.2. Cuối XIV

1.1.2.1. Xây dựng thành nhà Hồ ( Vĩnh Lộc- Thanh Hóa) -> điển hình nghệ thuật xây thành.

1.1.2.2. Phía nam nhiều đền tháp Chăm được xây dựng-> nghệ thuật đặc sắc.

1.1.3. Ngày càng phát triển

1.1.4. Điêu khắc

1.1.4.1. Tác phẩm điêu khắc mang họa tiết hoa văn độc đáo

1.1.4.1.1. rồng mình trơn cuộn lá bể, bông cúc nhiều cánh, bệ chân cột hình hoa sen nở,..

1.1.4.1.2. Phù điêu có hình cô tiên, vũ nữ múa vừa múa vừa đánh đàn.

1.1.4.2. Nghệ thuật đặc sắc

1.1.5. Nghệ thuật sân khấu

1.1.5.1. Chèo, tuồng

1.1.5.1.1. ra đời sớm

1.1.5.2. Múa rối nước

1.1.5.2.1. phát triển từ thời Lý

1.1.6. Âm nhạc

1.1.6.1. Nhiều nhạc cụ : trống cơm, sáo, tiêu, đàn cầm, đàn tranh, chiêng cồng, ….

1.1.6.2. Phát triển

1.1.6.3. Nhiều nghệ nhân sáng tác nhạc tấu hát trong lễ hội

1.1.7. Ca múa

1.1.7.1. Tổ chức trong lễ hôi, ngày mùa

1.1.7.2. Chung với ca múa còn có đua tài : đấu vật, đua thuyền, đá cầu, ...

2. Xã hội

2.1. Giai cấp địa chủ thống trị ngày càng mở rộng ruộng đất tư hữu

2.1.1. Mở rộng diện tích canh tác

2.1.2. Giải quyết ít nhiều tình trạng dân phiêu tán

2.2. Từ TK XIV

2.2.1. Nhân dân nhiều người phải bán ruộng đất và bán con trai, con gái làm nô tì.

2.2.1.1. => Nhiều cuộc đấu tranh của nông dân bùng lên vào cuối TK XIV

2.2.1.1.1. => Hồ Quý Ly thực hiện một cuộc cải cách lớn để cứu vãn tình thế

2.2.2. Vua quan, quý tộc chấp chiếm ruộng đất, ăn chơi xa xỉ & không quan tâm đến cuộc sống của nhân dân

2.3. Nhà Hồ được thành lập.

2.4. Sự phát triển kinh tế trong hoàn cảnh của chế độ PK

2.4.1. Nâng cao đời sống nhân dân

2.4.2. Củng cố nền độc lập dân tộc

2.4.3. Đẩy nhanh sự phân hóa XH

3. Tư tưởng, tôn giáo

3.1. Thế kỉ X-XIV

3.1.1. Phật giáo

3.1.1.1. Giữ vị trí quan trọng và phổ biến

3.1.1.2. Những nhà sư được tham gia bàn việc nước

3.1.1.3. Nhiều người theo đạo Phật, đầu tư cho sự phát triển của Phật giáo

3.1.2. Đạo giáo

3.1.2.1. Không phổ biến nhưng hoà lẫn với các tín ngưỡng dân gian

3.1.2.2. Một số đạo quán được xây dựng

3.1.3. Nho giáo

3.1.3.1. Ảnh hưởng ít

3.2. Cuối thế kỉ XIV

3.2.1. Phật giáo

3.2.1.1. Nhà nước phong kiến ban hành nhiều điều lệnh hạn chế sự phát triển của Phật giáo

3.2.1.2. Suy yếu dần

3.2.2. Đạo giáo

3.2.2.1. Suy yếu dần

3.2.3. Nho giáo

3.2.3.1. Được nâng địa vị độc tôn và được duy trì đến cuối thế kỉ XIX (đặc biệt là thời Lê Sơ)

3.2.3.2. Được củng cố nhờ một phần sự phát triển của Nho học

3.2.3.3. => Nho giáo dần trở thành hệ tư tưởng chính của gia cấp phong kiến thống trị, đặt thành những nguyên tắc cơ bản trong các quan hệ xã hội và là tư tưởng chi phối nội dung giáo dục, thi cử.

4. Khoa học - kĩ thuật

4.1. Khoa học

4.1.1. Lịch sử

4.1.1.1. Bộ sử chính thức của nhà nước “Đại Việt sử kí” được biên soạn vào thời Trần

4.1.1.2. Các thế kỉ sau, nhiều bộ sử cũng được soạn thảo như: “Lam Sơn thực lục”, “Đại Việt sử kí toàn thư”, …..

4.1.2. Địa lí

4.1.2.1. Dư địa chí, Hồng đức bản đồ

4.1.3. Quân sự

4.1.3.1. Binh thư yếu lược

4.1.3.2. Thiết chế chính trị

4.1.3.2.1. Hiên Nam dư hạ

4.2. Kĩ thuật

4.2.1. Chế tạo sung thần cơ

4.2.2. Đóng các thuyền chiến có lầu

4.2.3. Thành nhà Hồ

4.2.4. Toán học

4.2.4.1. Đại Thành toán pháp của Lương Thế Vinh

4.2.4.2. Lập thành toán pháp của Vũ Hữu

5. Giáo dục

5.1. Năm 1070, vua Lý Thánh Tông cho lập Văn Miếu

5.2. Năm 1075, khoa thi đầu tiên được hình thành

5.2.1. Quy chế thi cử: 3 năm 1 kỳ thi Hội, chọn Tiến sĩ

5.3. Từ thế kỉ XI-XV từng bước được hoàn thiện và phát triển

5.4. Năm 1484, quyết định dựng Bia Tiến sĩ

5.5. Lợi ích

5.5.1. Đào tạo quan chức và người tài cho đất nước

5.5.2. Số người đi học tăng => dân trí nâng cao

5.5.3. Hàng loạt tri thức tài giỏi góp phần quan trọng trong xây dựng và bảo vệ đất nước

6. Văn học

6.1. Ban đầu, mang nặng tư tưởng phật giáo

6.2. Từ thời Trần, văn học dân tộc phát triển

6.3. Ở thế kỉ XV, văn học chữ Hán, chữ Nôm phát triển