Get Started. It's Free
or sign up with your email address
ÁNH TRĂNG by Mind Map: ÁNH TRĂNG

1. TÁC GIẢ : NGUYỄN DUY

1.1. Tên thật: Nguyễn Duy Nhuệ

1.2. Sinh năm: 1948

1.3. Quê: Thanh Hóa

1.4. Là nhà thơ quân đội, trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ

2. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG

2.1. a) Hoàn cảnh sáng tác: 1978, nhà thơ sống trong hòa bình giữa những tiện nghi hiện đại của Tp.HCM

2.2. b) Chủ đề: Bài thơ cất lên như lời tự nhắc nhở thấm thía về thái độ tình cảm với những tháng năm quá khứ gian lao, tình nghĩa đối với thiên nhiên, đất nước, bình dị, hiền hậu

2.3. c) Thể thơ: 5 chữ, chữ cái đầu dòng không viết hoa diễn tả lòng cảm xúc liền mạch- giọng điệu thiết tha

2.4. d) Phương thức biểu đạt: Tự sự + Miêu tả

2.5. e) Bố cục

2.5.1. -Phần 1: Kỉ niệm với vầng trăng (khổ 1+2)

2.5.2. -Phần 2: Hiện tại với vầng trăng (khổ 3 đến khổ 6)

2.5.2.1. +Từ hồi về thành phố (khổ 3)

2.5.2.2. +Tình huống gặp lại vầng trăng (khổ 4)

2.5.2.3. +Cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ (khổ 5+6)

3. KỈ NIỆM VỚI TRĂNG ( khổ 1+2 )

3.1. -Điệp từ “hồi”, “với”; liệt kê “đồng”, “ sông”, “ bể”, “ rừng” => dòng thời gian chảy trôi, không gian rộng lớn khoáng đạt

3.2. - Mối quan hệ “tri kỉ”, “tình nghĩa”--> trăng là người bạn thấu hiểu, người đồng đội đồng cam cộng khổ => trăng là biểu tượng của thiên nhiên hồn nhiên tươi mát, là hình ảnh của quê hương xứ sở, là quá khứ gian lao mà tình nghĩa

3.3. -“trần trụi”: sống chân thật, không che đậy

3.4. -“ hồn nhiên”:sống vô tư trong sáng, được so sánh với” cây cỏ => tình cảm mộc mạc, chân thành

3.5. -“Ngỡ không bao giờ quên” => câu phủ định để khẳng định.Anh lính ngỡ rằng sẽ không bao giờ quên vầng trăng +”ngỡ”: dự báo, nhân vật trữ tĩnh đã được dự báo có sự thay đổi phũ phàng, bước ngoặt của tình cảm, cảm xúc

4. HIỆN TẠI VỚI TRĂNG

4.1. a) Từ hồi về thành phố ( khổ 3 )

4.1.1. _HOÁN DỤ "ánh điện cửa gương" gợi liên tưởng vẻ hào nhoáng của cuộc sống tiện nghi, hiện đại

4.1.2. _PHÉP NHÂN HÓA "vầng trăng" "đi qua ngõ"

4.1.3. PHÉP SO SÁNH "vầng trăng đi qua ngõ" với "người dưng qua đường"

4.1.4. PHÉP ĐỐI"vầng trăng đi ... qua đường" với "cái vầng trăng tình nghĩa"(khổ 2)

4.1.5. => tình cảm người lính đổi thay phũ phàng khiến ta nhói đau, trăng với anh xa lạ.

4.1.6. => thời gian, ko gian thay đổi; hoàn cảnh sống thay đổi khiến anh lính quên trăng đồng cam cộng khổ với anh, quên quá khứ cao đẹp tình nghĩa, quên quá khứ "ngỡ không bao giờ quên".

4.2. b) Tình huống gặp lại vầng trăng ( khổ 4 )

4.2.1. -Nhân vật trữ tình gặp lại vầng trăng trong tình huống bất ngờ + Hai từ “ thình lình “ và “đột ngột “ được đảo lên đầu câu để nhấn mạnh tính chất bất ngờ của tình huống -> là một phản xạ rất tự nhiên thể hiện tâm trạng cuống quít, và bất ngờ anh đã gặp lại vầng trăng cũ không có sự đón đợi trước

4.2.2. -NT đối lập : đèn điện tắt , phòng tối đối lập với vầng trăng sáng , tròn

4.2.3. - Hình ảnh trăng tròn không chỉ làn vầng trăng tròn ( tả thực ) mà là tình cảm bạn bè trong trăng vẫn nguyên vẹn , thuỷ chung như xưa . Trăng không đòi hỏi , chỉ biết thương hết kình - “Trăng” được ẩn dụ là biểu tượng cho quá khứ chung thuỷ , bất diệt

4.2.4. ==> đây là khổ quan trọng trong cấu tứ toàn bài thơ , khoảnh khắc bất ngờ đó đã tạo nên bước ngoặt cho mạch cảm xúc thơ

4.3. c) Cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ (khổ 5 + 6)

4.3.1. * Cảm xúc

4.3.1.1. Cuộc gặp gỡ bất ngờ và vẻ đẹp của trăng đã tạo nên những bước ngoặt cảm xúc, đánh thức con người về một quá khứ đẹp: "Ngửa mặt lên nhìn mặt có cái gì rưng rưng"

4.3.1.1.1. Từ “mặt" thứ hai đã được nhân hóa, ẩn dụ. Đó là mặt người bạn "tri kỉ" ngày nào hay đó là "gương mặt bên trong" của nhân vật, anh như đối diện với chính mình

4.3.1.1.2. Từ láy “rưng rưng" diễn tả niềm xúc động trào dâng, những giọt nước mắt như chực trào.

4.3.1.2. Trong phút chốc, ùa về trong tâm trí nhà thơ bao kỉ niệm của những năm tháng: “như là đồng là bể như là sông là rừng"

4.3.1.2.1. + So sánh và điệp ngữ “như là", thủ pháp liệt kê, giọng thơ ngân nga thiết tha cảm xúc, câu thơ đã diễn tả dòng hồi tưởng miên man và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ

4.3.2. * Suy ngẫm

4.3.2.1. Trăng hiện lên đẹp đẽ biết bao, cao thượng, vị tha biết chừng nào: "Trăng cứ tròn vành vạnh/ kể chi người vô tình/ ánh trăng im phăng phắc/ đủ cho ta giật minh".

4.3.2.1.1. Nghệ thuật đối lập: Trăng cứ tròn vành vạnh >< kê chi người vô tình ; ánh trăng im phăng phắc >< đủ cho ta giật mình → Trăng tình nghĩa còn người vô tình lãng quên: trăng tròn đầy còn người khiếm khuyết.

4.3.2.1.2. Vầng trăng vừa là hình ảnh nhân hóa, vừa là hình ảnh ân dụ mang nghĩa tượng trưng:

4.3.2.1.3. Nhà thơ day dứt, thức tỉnh “giật mình" trước vầng trăng.

4.3.3. *Ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh vầng trăng:

4.3.3.1. Trăng là biểu tượng của thiên nhiên hồn nhiên tươi mát, là hình ảnh của quê hương xứ sở

4.3.3.2. Trăng tượng trưng cho quá khứ gian lao thuỷ chung nghĩa tình, tròn đầy, bất diệt.

4.3.3.3. Trăng là người bạn, là nhân chứng nghĩa tình nghiêm khắc đang nhắc nhở nhà thơ (và cả mỗi chúng ta) về lối sống ân nghĩa thuỷ chung cùng quá khứ.

4.3.4. *Ý nghĩa triết lí:

4.3.4.1. Con người sống gần thiên nhiên để tâm hồn trong sáng, thuần hậu

4.3.4.2. Biết trân trọng quá khứ, ân nghĩa thuỷ chung cùng quá khứ gian lao

4.3.4.3. Biết giật mình đúng lúc để nhìn lại góc khuất trong tâm hồn, tìm về những giá trị đích thực của cuộc sống.