Get Started. It's Free
or sign up with your email address
ROMANTYZM by Mind Map: ROMANTYZM

1. Poeta

1.1. Wieszcz

1.1.1. Adam Mickiewicz

1.1.1.1. "Dziady cz. IV"

1.1.1.1.1. Nieszczęśliwa miłość

1.1.1.1.2. Samobójstwo głównego bohatera popełnione poprzez przebicie serca

1.1.1.1.3. "księgi zbójeckie" , które nauczyły bohatera kochać, a on je przeklina np. "cierpienia młodego Wertera"

1.1.1.2. "Dziady cz. III"

1.1.1.2.1. Chęć wyzwolenia narodu spod rąk zaborcy

1.1.1.2.2. Martyrologia narodu polskiego

1.1.1.2.3. "Polska Chrystusem narodów"

1.1.1.2.4. Improwizacja

1.1.1.3. "Pan Tadeusz"

1.1.1.3.1. Miłość

1.1.1.3.2. Polowania

1.1.1.3.3. Proces o dworek

1.1.1.3.4. Inwokacja

1.1.1.3.5. Retrospekcja

1.1.1.3.6. Obszerne opisy natury

1.1.1.4. "Sonety krymskie"

1.1.1.4.1. "Stepy akermańskie"

1.1.1.4.2. "Burza"

1.1.1.4.3. "Pielgrzym"

1.1.2. Juliusz Słowacki

1.1.2.1. "Balladyna"

1.1.2.1.1. Nie ma zbrodni bez kary

1.1.2.1.2. Zabójstwo

1.1.2.1.3. Wyrachowanie głównej bohaterki oraz jej kłamstwa

1.1.2.2. "Kordian"

1.1.2.2.1. Rozdarcie wewnętrzne

1.1.2.2.2. Ambiwalencja uczuć

1.1.2.2.3. "Polska Winkelriedem narodów"

1.1.2.2.4. Przemiana bohatera, znalezienie wyższego celu - Kordian chciał zabić cara

1.1.2.3. "Hymn"

1.1.2.3.1. Bóg jest powiernikiem troski, pocieszycielem

1.1.2.3.2. Świat jest niezmienny, wieczny, trwały

1.1.2.3.3. Hymn jest podniosłą, uroczystą pieśnią

1.1.3. Zygmunt Krasiński

1.1.3.1. " Nie-Boska komedia"

1.1.3.1.1. Poezja ukazana jako zguba, podstępna dziweica

1.1.3.1.2. Szaleństwo żony poety

1.1.3.1.3. Śmierć syna, który wyrastał na poetę zbłąkaną kulą

1.1.3.1.4. Zmagania ploretariatu ze szlachtą

1.2. Jednostka wybitna, indywidualista

1.3. Nieśmiertelny jak jego poezja (od exegi monumentum Horacego)

1.4. Nierozumiany, samotny

1.5. Uważa, że jest godzien kontaktu z Bogiem

1.6. Cyprian Kamil Norwid

1.6.1. "Fortepian Szopena"

1.6.2. "Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie"

1.6.3. "Bema pamięci żałobny - rapsod"

2. Poezja

2.1. " Każda poezja jest spontanicznym wybuchem głębokich uczuć, a jej celem jest przydać wydarzeniom barw zapożyczonych z wyobraźni" ~ William Wordsworth

2.2. Często zbyt trudna, by mogła być zrozumiana przez przeciętnych ludzi

2.3. Nacechowana emocjonalnie

2.4. Dużą rolę w niej odgrywała natura

2.5. Ukazuje świat metafizyczny i rzeczywisty

3. Bohater romantyczny

3.1. Nieprzeciętny

3.2. Samotny ,nierozumiany przez ludzi

3.3. Indywidualista, jednostka wybitna

3.4. Nieszczęśliwy i cierpiący

3.5. Często egzaltowany (czyli nadmiernie ukazuje uczucia)

3.6. Wrażliwy, uczuciowy

3.7. Artysta, poeta-"śpiewak"

3.8. Buntownik - przeciwko złu świata, konwenansom, niesprawiedliwości

3.9. Skłócony z Bogiem i światem

3.10. Poświęca się za ojczyznę nawet wbrew rozumowi - patriota

3.11. Niespełniona miłość prowadzi go do szaleństwa lub samobójstwa

3.12. W Polsce wszystkie rozterki bohaterów były przyporządkowane ideałom patriotycznym

3.13. Często ponosi klęskę

4. Miłość romantyczna

4.1. Uczucie najwyższe, jedyne na całe życie, nieśmiertelne "aż po grób"

4.2. Miłość to jedność, komunia dusz, sfera sacrum, piękno

4.3. Uczucie pełne sprzeczności, ambiwalentne, przynosi ekstazę i cierpienie, co często prowadzi do obłędu lub samobójstwa dlatego miłość jest również uczuciem niebezpiecznym

5. Polski romantyzm

5.1. Próba dotarcia do prawdy, pełni wolności, przekraczanie granic wyznaczonych człowiekowi przez Boga

5.2. Postulat swobody myśli, geniuszu, oryginalności, wyobraźni

5.3. Wrażliwość, emocjonalność wypowiedzi, indywidualizm

5.4. Kult poety i poezji, wolność twórcza

5.5. Sztuka ma wyrażać uczucia i myśli twórcy, a nie nauczać (odrzucenie oświeceniowego dydaktyzmu)

5.6. Fascynacja ludowością, bogactwem i wyobraźnią wierzeń oraz pieśni

5.7. Zachwyt nad folklorem i obrzędami, w których poeci widzieli szczerość, prostotę, autentyzm i narodowość

5.8. Zwrot ku naturze, fascynacja jej siłą, potęgą, pięknem, tajemnicą i niezależnością od człowieka

5.9. Odejście od naśladownictwa (mimesis)

6. Obraz kobiety

6.1. Idealizacja, uwznioślenia wizerunku kobiety

6.2. Ukazywanie kobiety jako delikatnej i czułej

6.3. Niewiele wiadomo o kobietach, są odbiciem w oczach kochanka, stają się bóstwem dla poety

6.4. Ważniejsze były uczucia kochanka/poety niż kobiety

7. Szaleństwo

7.1. Człowiek obłąkany to ktoś, kto widzi więcej, dalej

7.2. W obłąkaniu wyrażany jest bunt bohatera romantycznego przeciw światu

7.3. Romantyczny szaleniec przegrywa na planie realnym ale wygrywa w wymiarze idei

7.4. Przyczyny szaleństwa to:

7.4.1. Miłość do kobiety

7.4.2. Miłość do ojczyzny

7.4.3. "ból istnienia" - weltschmerz

7.4.4. Niezrozumienie sztuki

7.5. Pierwszym bohaterem w literaturze polskiej dotkniętym obłędem jest Gustaw z czwartej części "Dziadów" A. Mickiewicza

8. Podróże romantyczne

8.1. Człowiek jako wieczny tułacz, pielgrzym, wędrowiec - "homo viator"

8.2. Romantycy wędrowali nie tylko w celu poznania świata, ale przede wszystkim podróżowali dla samych siebie

8.3. Podróż to wędrówka do własnej duszy

8.4. Egzotyzm (wyraz zainteresowania odmienną przyrodą)

8.5. Orientalizm ( moda na Orient, szczególnie Bliski Wschód, fascynacja mityczną mądrością, egzotyczną przyrodą, odmienną kulturą itp.)

9. Ramy czasowe

9.1. W Polsce od 1822 (wydanie "Ballad i romansów" A. Mickiewicza) do 1864 roku (wybuch powstania styczniowego)

9.2. W Europie od końca XVIII wieku do połowy XIX wieku

10. Definicja słowa "romantyzm"

10.1. Romantyzm (z francuskiego - romantisme, od roman - powieść, opowieść) - szeroki nurt w kulturze, który dał nazwę epoce w historii sztuki i historii literatury trwającej od lat 90

11. Mistycyzm

11.1. Wieloznaczny termin opisujący doświadczenie religijne, polegające na bezpośredniej, czyli niezależnej od rytuałów, obrzędów, relacji człowieka z rzeczywistością pozamaterialną, pozazmysłową lub transcendentną

12. Werteryzm

12.1. Model postawy bohatera literackiego, utrwalony w literaturze końca XVIII wieku i pierwszej ćwierci XIX wieku za sprawą powieści Johanna Wolfganga von Goethego: "Cierpienia młodego Wertera"

13. Najważniejsze wydarzenia historyczne w Polsce

13.1. 1830 - powstanie listopadowe

13.2. 1848 - 1849 - Wiosna Ludów

13.3. 1863 - powstanie styczniowe

14. Towarzystwo Filomatów

14.1. (gr. Miłośnicy nauki) - polskie tajne stowarzyszenie absolwentów Uniwersytetu Wileńskiego działające w latach 1817 - 1821, a następnie bez nazwy i że zmienioną organizacją wewnętrzną do 1823 roku.

14.2. Przedstawicielami byli m.in.

14.2.1. A. Mickiewicz

14.2.2. T. Zan

14.2.3. J. Czeczot

14.2.4. F. Malewski

15. Towarzystwo Filaretów

15.1. (gr. Philáretos - miłośnicy cnoty moralnej) - polskie tajne stowarzyszenie patriotyczne młodzieży wileńskiej założone przez Filomatów działające w latach 1820 - 1823. Obecnie hasło Filaretów ( ojczyzna, nauka, cnoty) używane jest w harcerstwie.

16. Koło Sprawy Bożej

16.1. (organizacja towiańczyków) - ruch moralno - religijny, założony w Paryżu z inicjatywy Andrzeja Towiańskiego 1 czerwca 1842 roku, działający do 1878 roku.