DQ – Digital Intelligence

Get Started. It's Free
or sign up with your email address
Rocket clouds
DQ – Digital Intelligence by Mind Map: DQ – Digital Intelligence

1. Digital Safety การจัดการความปลอดภัยดิจิทัล

1.1. Content risks ความเสี่ยงจากเนื้อหา

1.1.1. Behavioral risks ความเสี่ยงจากพฤติกรรม

1.1.2. Contact risks ความเสี่ยงจากการติดต่อพบปะ

1.2. หมายถึงทักษะในการบริหารจัดการความเสี่ยงในโลกออนไลน์ เช่น การไม่ไปรังแกและสามารถจัดการกับการถูกรังแกบนโลกไซเบอร์ (Cyberbullying) ได้อย่างตลอดรอดฝั่ง รวมไปถึงการเกี้ยวพาราสี การเหยียดผิว-เหยียดชนชั้น รวมไปถึงเนื้อหาต่างๆ ที่สุ่มเสี่ยงเช่น เนื้อหาที่มีความรุนแรง โป๊เปลือย ลามกหยาบคายด้วย

2. Digital Literacy การรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล

2.1. อ่านออก เขียนได้ ใช้เป็น เทคโนโลยีดิจิตอลเป็นศาสตร์ที่กว้างมาก คุณครูจำเป็นต้องเลือกสรรเนื้อหาที่นักเรียนควรรู้ แล้วนำมาถ่ายทอดและฝึกฝนให้นักเรียนใช้เป็นและใช้คล่อง

2.2. เทคโนโลยีบางอย่างเช่น video conference and online sharing space such as wikis ถูกนำไปใช้ เป็นเครื่องมือสื่อสารปกติในภาคธุรกิจ แต่ยังไม่ค่อยเป็นที่นิยมในการเรียนการสอน (Skype, live chat)

2.3. นักเรียนจะได้ฝึกค้นหาข้อมูล ฝึกการใช้ search engine ฝึกวิเคราะห์ แยกแยะ ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลก่อนที่จะแชร์หรือส่งต่อให้ผู้อื่น รู้จักสร้างหรือเขียนข้อความของตนเองโดยเคารพกฎหมายลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญา (ไม่ copy & paste) และไม่ละเมิดสิทธิส่วนบุคคลของคนอื่น

2.4. Digital Literacy เป็นทักษะหนึ่งที่สำคัญ นักเรียนจำเป็นต้องมีติดตัวเหมือน computer literacy ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์วัดความสามารถอย่างหนึ่งในการสอบเข้ามหาวิทยาลัย รวมถึงการสมัครงานในอนาคต

3. Digital use การเข้าถึงและความสามารถในการใช้ดิจิทัล

3.1. Screen time การใช้เวลาหน้าจอ

3.1.1. ภัยอันตรายมาถึงตัวเด็กๆได้หลายรูปแบบ ยากมากที่พ่อแม่จะคอยปกป้อง เด็กๆจึงจำเป็นต้องรู้จักวิธีป้องกันตัวเองจาก ผู้คิดร้าย เช่น ไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนตัว ติดโปรแกรมป้องกันไวรัส back up ข้อมูลบ่อยๆ ฯลฯ

3.2. community participation การมีส่วนร่วมของชุมชน

3.2.1. การมีส่วนร่วมของชุมชน การมีส่วนร่วมของชุมชนนั้น จะต้องประกอบไปด้วยองค์กรหลักๆอยู่ 3 องค์กร คือ รัฐบาล (Government) ประชาชน (People) และชุมชน (Community) ซึ่งองค์กรชุมชนนั้นเป็นองค์กรพื้นฐานที่สำคัญของการเป็นรากฐานของประเทศ มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งต่อการขับเคลื่อนและการพัฒนาสังคมให้ก้าวหน้าไป

3.3. Digital health สุขภาพ การแพทย์ดิจิตอล

3.3.1. Example

3.3.2. ทำให้เกิดแพลทฟอร์มรูปแบบต่างๆ ซึ่งเป็นหนึ่งในตัวช่วยสำคัญสำหรับการผันตัวสู่ความเป็นดิจิตอลมากขึ้น โดยอุตสาหกรรมทางการแพทย์ (Healthcare) ก็ต้องผันตัวเองให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงนี้เช่นกัน โดยไอทีก็มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนโฉมนวัตกรรมทางการแพทย์สำหรับผู้ป่วย ผู้เชี่ยวชาญและผู้ให้บริการด้านสุขภาพ เพื่อตอบรับกันเทรนด์โลก หรือ ดิจิตอลเฮลท์แคร์

4. Digital Security ระบบความปลอดภัยดิจิทัล

4.1. เรียนรู้วิธีป้องกันตัวออนไลน์ สังคมทั่วไปมีทั้งคนดีและไม่ดี เมื่ออยู่ที่บ้าน คุณพ่อคุณแม่ดูแลความปลอดภัยให้ลูกๆด้วยการสร้างรั้วสูง ติดล้อคกลอนประตูหน้าต่าง ติดระบบสัญญาณกันขโมย ฯลฯ ในสังคมออนไลน์

4.2. ภัยอันตรายมาถึงตัวเด็กๆได้หลายรูปแบบ ยากมากที่พ่อแม่จะคอยปกป้อง เด็กๆจึงจำเป็นต้องรู้จักวิธีป้องกันตัวเองจาก ผู้คิดร้าย เช่น ไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนตัว ติดโปรแกรมป้องกันไวรัส back up ข้อมูลบ่อยๆ ฯลฯ

4.3. Cybersecurity management มีความรู้ความเข้าใจและสามารถดูแลด้านความปลอดภัยของข้อมูลบนโลกไซเบอร์ได้ เช่น การสร้างพาสเวิร์ดที่เจาะได้ยาก หรือการรับมือกับภัยคุกคามบนโลกดิจิทัล

4.4. Privacy management มีความเข้าใจในเรื่องความเป็นส่วนตัว (Privacy) ทั้งของตนเองและของผู้อื่น ซึ่งรวมถึงการบริหารจัดการข้อมูลส่วนบุคคล เช่น การแชร์ข้อมูลต่างๆ ด้วยเครื่องมือดิจิทัล

5. Digital Rights สิทธิดิจิทัล

5.1. Freedom of speech เสรีภาพในการพูด

5.1.1. Freedom of Speech ในนัยยะทั้ง 3 แบบ 1.เสรีภาพในการแสดงออก การพูด เขียน เพื่อสื่อสารต่อสาธารณะ 2.เสรีภาพในการรับรู้และค้นหาข้อมูลข่าวสารที่เผยแพร่ในพื้นที่สาธารณะ 3.หลักประกันความเสมอภาค ของสมาชิกในสังคมที่จะนำเสนอและรับรู้ข้อมูลข่าวสาร ถามว่า Freedom of Speech มีดีกรีแค่ไหนในสังคม คำตอบคือมีขีดจำกัด ในขณะที่คุณใช้เสรีภาพของคุณแต่ก็ไปละเมิดสิทธิและเสรีภาพคนอื่นเช่นกัน คำถามคือแล้วแค่ไหน คำตอบคือ 2 แบบ 1.Freedom สิทธิ เสรีภาพ พื้นฐาน ที่มีอยู่ Normative ของสังคมประชาธิปไตย มากกว่านั้นไม่ใช่เสสรีภาพหากแต่คือคือการละเมิดผู้อื่นนั้นเอง 2.Freedom of Speech คือเสรีภาพทางการเมืองที่มีอยู่ในระบอบประชาธิปไตย ที่ต้องได้รับการรองรับ ซึ่งจะเกิดขึ้นไม่ได้หากอยู่ในการปกครองระบอบเผด็จการ

5.2. Privacy ความเป็นส่วนตัว

5.2.1. Privacy กระตุ้นการตระหนักรู้ถึงความสำคัญของการคุ้มครองความเป็นส่วนตัว และหาแนวทางที่เหมาะสมให้การคุ้มครองครอบคลุมและสอดคล้องกับการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ (Cybersecurity)

5.3. Intellectual property rights การคุ้มครองสิทธิของทรัพย์สินทางปัญญา

5.3.1. การคุ้มครองผลงานอันเกิดจากการประดิษฐ์ คิดค้น หรือสร้างสรรค์ของมนุษย์ ซึ่งเน้นที่ผลผลิตของสติปัญญาและความชำนาญ โดยไม่คำนึงถึงชนิดของการสร้างสรรค์หรือวิธีในการแสดงออก ทรัพย์สินทางปัญญาอาจแสดงออกในรูปแบบของสิ่งที่จับต้องได้ เช่น สินค้าต่างๆ หรือในรูปของสิ่งที่จับต้องไม่ได้ เช่น บริการ แนวคิดในการดำเนินธุรกิจ กรรมวิธีการผลิตทางอุตสาหกรรม เป็นต้น

5.4. คือเทคโนโลยีที่ใช้โดยเจ้าของลิขสิทธิ์ เพื่อควบคุมการเข้าถึงและการใช้งานข้อมูลดิจิทัล (เช่น ซอฟต์แวร์ เพลง ภาพยนตร์) และฮาร์ดแวร์ซึ่งใช้จำกัดการใช้งานข้อมูลดิจิทัลเฉพาะงานใดงานหนึ่ง การจัดการสิทธิดิจิทัลมักสับสนกับ การป้องกันการคัดลอก ซึ่งหมายถึงเทคโนโลยีในการจำกัดการใช้งานและการเข้าถึงข้อมูลบนอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส ์ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการจัดการสิทธิดิจิทัล

6. Digital Communication การสื่อสารดิจิทัล

6.1. Online collaboration ความร่วมมือออนไลน์

6.2. Online communication การสื่อสารออนไลน์

6.3. Digital footprints ร่องรอยเท้าดิจิทัล

6.3.1. การสอนให้เด็กๆ เข้าใจถึงสิ่งที่ตนเองทิ้งเอาไว้บนโลกดิจิทัล ซึ่งบางครั้งอาจถูกผู้อื่นสะกดรอยตามจากสิ่งเล็กๆ น้อยๆ เหล่านั้นจนอาจมีผลกระทบต่อชีวิตในโลกแห่งความเป็นจริงได้ เพื่อให้เด็กๆ รู้จักบริหารจัดการชีวิตบนโลกดิจิทัลอย่างรับผิดชอบ

7. Digital Identity อัตลักษณ์ดิจิทัล

7.1. แอพลิเคชั่นนี้จะทำหน้าที่ติดตามข้อมูลดิจิตอลและพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมของเจ้าของสมาร์ทโฟน เพื่อนำมาใช้ยืนยันตัวตนของบุคคลดังกล่าว โดยผู้ใช้งานสมาร์ทโฟนจะร่วมกันสร้างเครือข่ายชื่อเสียง หรือ “Reputation Network” ที่เปิดให้ผู้ใช้งานสามารถขอให้เพื่อนหรือสมาชิกในครอบครัวช่วยยืนยันตัวตนผู้ใช้งานคนอื่นๆ ว่าเป็นไปตามที่เจ้าตัวกล่าวไว้จริงหรือไม่ ยิ่งใช้งานแอพพลิเคชั่นนี้มากขึ้นเท่าไร ข้อมูลที่ระบุถึงตัวตนของผู้ใช้งานก็จะยิ่งเพิ่มมากขึ้นเท่านั้น

7.2. Digital entrepreneur ผู้ประกอบการดิจิทัล

7.3. Digital co-creator ผู้ร่วมสร้างดิจิทัล

7.4. Digital citizen พลเมืองดิจิทัล

7.4.1. การเป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีคุณภาพ นั่นคือการสอนเด็กให้มีความรู้ความเข้าใจในเรื่องของการมีตัวตนบนโลกดิจิทัล และสามารถบริหารจัดการตัวตนทั้งบนโลกออนไลน์และโลกแห่งความเป็นจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

8. Digital Emotional Intelligence ความฉลาดทางอารมภ์ดิจิทัล

8.1. ทักษะสำคัญของ Emotional Intelligence 5 ข้อ

8.1.1. “รู้ตนเอง” : พื้นฐานที่สำคัญที่สุดของ Emotional Intelligence คือเราต้อง “รับรู้” ในภาวะอารมณ์ของตนเอง เหตุของมันคืออะไร แล้วเราจะแสดงหรือโต้ตอบสิ่งที่เป็นสาเหตุนั้นได้อย่างไร ผู้นำที่เก่งหลายคน (ลองสังเกตุหัวหน้างานที่เป็นแบบอย่างดีๆในบริษัทตัวเองหรือบริษัทชื่อดัง) มักจะมีความสามารถในการ “รับรู้” ที่สูงมาก ทำให้สามารถจัดการกับสภาวะอารมณ์ที่เกิดขึ้นในแต่ละช่วงเวลา และหาทางจัดการหรือตอบโต้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

8.1.2. “รู้ผู้อื่น” : ยิ่ง “ผู้นำ” รู้ตนเองมากเท่าไร เขายิ่งพัฒนาทักษะที่จะ “รับรู้ในภาวะอารมณ์ขอผู้อื่น” มากขึ้นเท่านั้น

8.1.3. “ฟังเป็น” : คนจำนวนมากสอบตกเรื่องการตอบโต้สิ่งเร้าที่เข้ามาในชีวิต ด้วยเหตุผลที่ว่าตัวเรามักคิดว่าตนมีความคิดและความรู้ที่ถูกจึง “พูด” หรือ Action เสียมากกว่าการ “ฟังผู้อื่นอย่างเข้าใจ” ดังนั้น ผู้นำที่มี Emotional Intelligene สูงมักระวังตัวเสมอให้ตัวเองไม่ได้แค่ฟังเรื่องราวที่คนอื่นพูดในมุมของ Content หรือ Context เท่านั้น

8.1.4. “รู้ถึงอารมณ์ของสภาพแวดล้อม” : ผู้นำที่ดีจะไม่รับรู้เรื่องราวเพียงแค่คนแบบที่จะต้องมาสนทนากันต่อหน้าเท่านั้น แต่ต้องสามารถเลือก และรับรู้อารมณ์ และความรู้สึกของบรรยากาศในสถานที่ทำงานของตนในชีวิตประจำวันได้ มักมีหลายปัจจัยที่มีอิทธิผลต่ออารมณ์ที่เกิดและเปลี่ยนแปลงในที่ทำงานของทีมงานเรา บ้างก็เป็นความรู้สึกในแง่งาน บ้างก็เรื่องครอบครัวของทีมงาน บ้างก็เป็นข่าวลือต่างๆ ที่กระทบต่อความรู้สึกปลอดภัยของทีมงานจากการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ซึ่งจริงๆ สิ่งเหล่านี้คือเรื่องธรรมดาสามัญที่ต้องเกิดเมื่อองค์กรหมุนไปเรื่อยๆ

8.1.5. “ความสามารถคาดการณ์ว่าผู้อื่นจะแสดงอารมณ์หรือกระทำสิ่งใดออกมา พร้อมโต้ตอบได้อย่างเหมาะสม” : ผู้นำที่มี Emotional Intelligence ที่สูงจะสามารถคาดในสิ่งที่ผู้อื่นจะแสดงออกในแต่ละสภานการณ์ได้ โดยเฉพาะกรณีที่การโต้ตอบจากผู้อื่นจะสร้างความเสียหายให้เกิดขึ้น

8.2. หมายถึง ความสามารถในการควบคุมอารมณ์ มีจิตใจที่มั่นคง การมองโลกในแง่ดี รู้จักเห็นอกเห็นใจผู้อื่น รู้จักเอาใจเขามาใส่ใจเรา มีความมุ่งมั่นแน่วแน่ มีเหตุผล มีสติ สามารถควบคุมตนเอง มีความสามารถในการรับรู้ถึงความต้องการของคนอื่น และรู้จักมารยาททางสังคม เป็นต้น