1. Contexto histórico
1.1. Tito Maccio Plauto
1.1.1. foi un dos grandes comediógrafos latinos.
1.1.2. grande popularidade e éxito en vida.
1.1.3. As súas obras seguen a ser representadas hoxe en día
1.2. Guerras púnicas
1.2.1. Roma se disputaba con Cartago o dominio do Mediterráneo
1.2.2. Primeira Guerra Púnica (267 ó 241 a.C) > dominio Sicilia
1.2.3. Romanos servíronse da súa óptima infantería para gañar
1.2.4. Cartago comprometeuse a non atacar a ningún aliado de Roma
1.2.5. Comezou expansión pola Península Ibérica > territorio desexado
1.2.6. 241 a.C. Roma conquistou a Magna Grecia
1.2.7. Ao final da guerra > helenismo máis presente na Urbs
1.2.8. Interese dos Romanos pola cultura > crear literatura propia en latín
1.2.8.1. Elaborada a partir de traducións e adaptacións
1.3. As guerras macedónicas
1.3.1. A Primeira Guerra Macedónica
1.3.1.1. República Romana contra o Reino de Macedonia
1.3.1.2. Provocado polas ansias expansionistas de Filipo V de Macedonia
1.3.1.3. tropas contra Filipo
1.3.2. 200 a.C Filipo > intento de anexión territorial
1.3.2.1. Pérgamo e Rodas (aliadas de Roma) > piden protección
1.3.2.2. Comezo da Segunda Guerra Macedónica > exércitos de Filipo derrotados
1.3.2.3. Limitado o seu dominio exclusivamente a Macedonia
2. Biografía
2.1. Datos bibliográficos > escasos e pouco fiables
2.1.1. Proceden de dous pequenos fragmentos
2.1.2. Textos de Aulo Xelio e San Xerome
2.1.3. lgunhas outras referencias en diversos autores como Cicerón
2.2. Carácter fantasioso e novelesco da historia
2.2.1. Fai dubidar aos filólogos da súa credibilidade
2.2.2. As veces non resulta doado a interpretación dos mesmos
3. O problema do nome
3.1. Moitas dúbidas e teorías
3.2. Plauto foi o nome baixo o que autores firmaron as obras
3.3. Só sabemos con certeza > Plautus
3.3.1. Romanización do cognomem Plotus
3.3.2. Romanización do cognomem Plotus
3.3.2.1. O dos pes planos = mimos descalzos (planipedes)
3.3.2.2. Can de orellas colgantes > O suxire no prólogo de Cásina
3.3.2.3. Plautus cum latranti nomine - "Plauto, de nome que ladra"
3.3.3. proposta por Ritschl > Titus Maccius Plautus
4. Obras conservadas. O corpus Plautino
4.1. Comedias palliatae. Escritor máis coñecido Despois da morte-130 comedias Exemplo boa fama- Casina S.II a.C.-traballo editorial para obras plautinas Auténticas edicións críticas. Normas editoriais-filoloxía alexandrina Beneficios-manuscritos actuais. Didascalia-Stichus. Argumentum-acrósticos. Versos.
4.2. Divididas en escenas - suprime a división en actos.
4.3. Actos - renacentista - Horacio
4.4. Debate autenticidade.
4.5. Aulio Xelio - Volcacio Sedíxito, Acio, Elio Estilón.
4.6. Marco Terencio Varrón
4.6.1. 21 comedias- Plauto
4.6.2. 19 comedias - plautinas
4.6.3. 90 comedias - espurias
4.7. Comedia Varronianae
4.8. 35 títulos máis - Diomedes( gramático latino),Aulo Xenio(erudito),Nonio ou Prisciano (latinos).
4.9. Manuscrito Principal - palimpsestus Ambrosianus- Ángelo Mai,descuberto en Milán.
4.10. Códices medievais - S. X,XI,XII.
4.11. 8 exemplares - 21 comedias varronianas
4.11.1. Amphitruo. Asinaria. Aulularia. Captiui. Curculio. Casina. Cistellaria. Epidicus Bacchides. Mostellaria. Menaechmi. Miles gloriosus. Mercator. Preudolus. Poenulus. Persa. Rudens. Stichus. Triunummus. Truculentus. Vidularia.
5. Influencias e innovacións
5.1. Menandro - nova comedia.
5.2. Aristófanes - comedia antiga.
5.3. Sátira política - As avispas - Philocleon, Bdlycleon.
5.4. Difamación.
5.5. Nova comedia - diferente Aristófanes.
5.6. carece de contido político.
5.7. Modelos palliata - comedia nova grega.
5.8. Menandro- acadou gran popularidade.
5.9. Dífilo.
5.10. Filemón.
5.11. Prólogo
5.11.1. Variacións típicas - comedia alexandrina.
5.11.2. Pronunciado - divindade, un dos personaxes.
5.11.3. Novidade - prologus - vestimenta.
5.11.4. Pronunciado - despois da primeira escena
5.11.5. Cistellaria.
5.11.6. Miles
5.11.7. Comedia alexandrina - carácter expositivo.
5.11.8. Peripecias- entender o final da obra.
5.11.9. Plauto - captar atención público.
5.11.10. Plauto - varias novidades.
5.11.11. Espectador - plano omnisciente
5.12. As innovacións nos personaxes
5.12.1. Relacións pai-fillo
5.12.1.1. Un tema principal - nova comedia.
5.12.1.2. Forte relación - fillo leal ao pai.
5.12.1.3. Plauto - rivalidade entre os dous.
5.12.1.4. Ambos autores - sociedade patriarcal.
5.12.1.5. Relación fundamental - desenvolvemento familia.
5.12.1.6. Non declaración política - familiar.
5.12.1.7. Actitudes diferentes - reflexo distintos mundos de Menandro e Plauto.
5.12.2. O escravo listo
5.12.2.1. Papel importante.
5.12.2.2. Servus callidus - personaxe moi forte - impulsa trama.
5.12.2.3. Plauto - humor nos escravos.
5.12.2.4. Enganar amos.
5.12.2.5. Compararse cos heroes.
5.12.2.6. Das innovacións máis importantes - comedia nova grega
5.12.3. A técnica compositiva de Plauto
5.12.3.1. Modelos gregos - referencia.
5.12.3.2. Novidades - técnica literaria.
5.12.3.3. Desaparición intervencións do coro.
5.12.3.4. Nova Comedia helenística - intervención do coro.
5.12.3.5. Representación comedias plautinas - non interrupcións.
5.12.3.6. Entre escenas - teatro baleiro.
5.12.3.7. Melodrama - non coro.
5.12.3.8. Exposición, nó e desenlace.
5.12.3.9. Canticum - parte esencial
6. Orixinalidade ou copia. A contaminatio
6.1. Orixinalidade ou copia. A contaminatio
6.1.1. Plauto - grego literario.
6.1.2. Traducía comedias gregas ao latín.
6.1.3. Clásicos latinos - non orixinalidade - argumentos.
6.1.4. Autor - “protos euretés”- inventor.
6.1.5. Plauto - orixinal / imitador.
6.1.6. Contaminatio - única posibilidade capacidade creativa.
6.1.7. Plauto mestura escenas tópicas.
6.1.8. Aggiornamento - posta en día da obra - engadindo chistes ou referencias.
7. Os personaxes
7.1. Personaxes principales
7.1.1. Senex-”o ancián”-retrato dun vello-máxima expresión un vello namorado.
7.1.2. Adulenscens-”o mozo namorado”-o seu amor da pé a historia-axuda dun fiel amigo.
7.1.3. Servus-”o escravo”-protagonista das comedias plautinas-engana a calquera para axudar ao seu amo.
7.1.4. Virgo, meretrix e puella:”as rapazas”-obxetos de pasión-só saen se son meretrices.
7.1.5. Uxor:”matrona”-imponse ao seu marido.
7.1.6. Anus-vella amante do diñeiro e bebedor
7.2. Personaxes secundarios
7.2.1. Parásita: aduladores sen escrúpulos con tal de encher así os seus bandullos.
7.2.2. O militar fanfarrón: ca súa vaidade convírtese en obxecto de burlas.
7.2.3. O lenón: traficador se escravas.
7.2.4. Os cociñeiros: prototipo de rapineiro, é dicir, que rouba e saque
7.3. Os nomes gregos nas comedias de Plauto
7.3.1. Palaestrio: senta a un escravo astuto que protagoniza unha das escenas de tipo grotesco.
7.3.2. Megadoro: asígnase a un vello rico que se mostra dadivoso en pro da familia coa cal soubo que vai a contraer lazos de parentesco
7.3.3. Lisímaco: lévao un marido que a causa dos reproches constantes da súa enfurecida esposa decide non seguir dando pábulo ás hostilidades ente cónxuxes.
7.3.4. Sceledrus: Escravo supostamente bribón, axeitado para explotar ao longo de toda a comedia o feito grotesco de que Sceledrus se despraza polo escenario imitando o camiñar en cuclillas propio dos primates.
7.3.5. Euclión: Vello venerable que é en liñas xerais o protagonista da Aulularia plautina; trátase dunha designación que responde máis ao tipo dramático que ao personaxe concreto.
7.3.6. Pseudolus: Co que se designa ao escravo trapaceiro da Comedia plautina.
7.3.7. Argentumdonides: que serve ao indixente Satvrio para presentarse como alguén de quen non cabe esperar larguezas.
7.3.8. Artogrogo: é unha metáfora animal que serve para presentar ao parásito
8. Linguaxe e estilo
8.1. Latín arcaico
8.1.1. Linguaxe e estilo son caracterizados polo acetum latinum.
8.1.2. A linguaxe de Plauto é distintiva.
8.1.3. Algunhas das características máis notables que dende a perspectiva clásica considéranse irregulares ou obsoletas son:
8.1.4. O uso de formas que non existen de algúns verbos..
8.1.5. A enmenda da final -e imperativos irregulares.
8.1.6. A retención de -u-.
8.1.7. O uso da finalización -ier para o presente pasivo e infinitivo
8.1.8. A caída da -s final das formas verbais.
8.1.9. A retención de moitas palabras de qu- en lugar de c-.
8.1.10. O uso de -ai en xenitivo singular.
8.1.11. A retención da -d nos sustantivos e pronomes no singular do ablativo.
8.1.12. O uso de -es como terminación plural do nominativo.
8.2. Medios de expresión
8.2.1. Plauto emplea o uso de proverbios, proverbios que abordan un determinado xénero como o dereito, a relixión, a medicina. A veces, aparecen entrelazados dentro dun discurso. O aspecto máis común dos proverbios en Plauto está ao final dun soliloquio.
8.2.2. Tamén e moi habitual o uso do grego nos textos das súas obras. Plauto fai isto para darlle fines artísticos
9. Influenza de Plauto
9.1. Na Antigüidade
9.1.1. Terencio tomou o relevo, pero non con moito éxito
9.1.2. Na República corpus plautino con traballos como o de Varrón
9.1.3. No imperio recibiu moitas críticas por parte de poetas como Horacio
9.1.4. No s. II d. C comeza de novo o interés cara el e as súas comedias
9.2. Idade media e renacemento
9.2.1. No s. V d. C imítase a obra de Plauto Aulularia siue Querolus
9.2.2. Na idade media foi moi pouco leído e só se coñecía polas súas citas aos eruditos gramáticos e lexicógrafos
9.2.3. No Renacemento redescúbrense os seus manuscritos
9.2.4. Petrarca inspirouse nel para a súa comedia Philología
9.2.5. Non se leu na escola
9.2.6. No s. XV moitos autores humanistas inspiráronse nel
9.3. Plauto e Shakespeare
9.3.1. O Menaechmi e A comedia das esquivocacións son as que teñen máis paralelismo
9.3.2. Mesmo tipo de apertuta nos monólogos
9.3.3. O personaxe do parásito de Plauto é o correspondente a Falstaff de Shakespeare
9.4. Plauto e Molière
9.4.1. Querían facer rir ao público
9.4.2. As súas obras máis coñecidas son O Avaro e O Anfitrión
9.4.3. O Avaro de Molière e Aulularia de Plauto teñen moitas similitudes
9.5. O Avaro de Molière
9.5.1. Haspargón: vello avaro namorado de Mariana.
9.5.2. Cleanto: fillo de Haspargón namorado da mesma muller que seu pai.
9.5.3. Elisa: filla de Haspargón namorada de Valerio.
9.5.4. Valerio: amante de Elisa.
9.5.5. Anselmo: vello rico que quere casar con Elisa. Pai de Valerio e Mariana.
9.5.6. Flecha: astuto escravo de Haspargón.
9.5.7. Mariana: muller simple e sinxela amante de Cleanto
9.6. Aulularia de Plauto
9.6.1. Euclión: vello avaro.
9.6.2. Licónides: xove fillo de Megadoro namorado de Fedria, de quen espera un fillo.
9.6.3. Fedria: filla de Euclión namorada de Licónides.
9.6.4. Licónides: xove fillo de Megadoro namorado de Fedria, de quen espera un fillo.
9.6.5. Megadoro: vello rico que quere casar con Fedria. Pai de Licónides.
9.6.6. Estróbilo e Pitódico: astutos escravos da familia de Licónides.
9.6.7. Fedria: filla de Euclión namorada de Licónides
9.7. O Anfitrión de Molière
9.7.1. Chámase igual que o de Plauto e o argumento é parecido (nacemento de Hércules)
9.7.2. Os personaxes, lugares e estructura son parecidos
9.7.3. Con Molière mestúranse o neoclasicismso o helenismo
9.8. Dende o XVIII ata hoxe
9.8.1. Plauto foi redescuberto no século XVIII por Lessing
9.8.2. Traduciu e adaptou varias obras súas
9.8.3. Escribeu unha monografía sobre Plauto
9.8.4. Plauto é moi importante agora xa que é o comediante latino máis interpretado no teatro
10. Plauto en Galicia
10.1. Traducións e adaptacións
10.1.1. A presenza de Plauto en Galicia non é escasa
10.1.2. A imitación da literatura galega ten unha débeda dende o Rexurdimento
10.1.3. A influencia do teatro de Plauto nos autores galegos é escasa
10.1.4. A dramaturxia galega baseouse en temas, técnicas e recursos clásicos
10.1.5. Ata o 1991 non se volve a publicar a Plauto en galego
10.1.6. A colección “Clásicos en Galego” edita O Anfitrión e Asinaria e tradúceno Mercedes Boado e Mª Xesús Frei Collazo
10.1.7. No 1984 interprétase en Ferrol Aululalia
10.1.8. O humor de Plauto é sinxelo e entdido polos máis novos
10.1.9. No 1998 interprtouse a Os xemelgos na V Mostra de Teatro Universitario Galego
10.1.10. Os grupos Sardiña e Elviña están especializados en Plauto
10.1.11. Grupos como Parrocha, El Ruiseñor e Noite Bohemia son de teatro grecolatino
10.2. Festival de teatro grecolatino Lugo-Ourense
10.2.1. Creado no 2001 pola SEEC
10.2.2. Achegan as obras clásicas aos estudantes
10.2.3. As primeiras interpretsacións fixéronse no Auditorio Gustavo Freire de Lugo
10.2.4. No 2019 añadíronse sedes como o Auditorio Municipal de Ourense, o Teatro Municipal de Tui e o Teatro Colón.