Chất dẫn truyền thần kinh

1. Lock and key: Chất dẫn truyền thần kinh liên kết với các thụ thể của tế bào thần kinh tiếp nhận theo cơ chế khóa phím

2. Hấp thụ lại (Reuptake): Chất dẫn truyền thần kinh được nơ ron truyền tin tái hấp thu nhằm tái chế cho lần truyền sau.

3. 2 loại chất dẫn truyền thần kinh chính: Serotonin Dopamine 2 loại thuốc ảnh hưởng đến chất dẫn truyền thần kinh Chất chủ vận (agonist) Chất đối kháng (antagonist)

3.1. Chất chủ vận (agonist)

3.1.1. Chặn quá trình hấp thụ lại ->tăng lượng chất dẫn truyền thần kinh được truyền qua nơ ron.

3.1.2. Các loại ma túy (ma túy đá, heroin, thuốc phiện)... tăng dopamine. Thuốc chống trầm cảm (antidepression drugs) tăng norepinephrine và serotonin. Rượu, thuốc chống lo âu (antianxiety drugs) tăng GABA

3.2. Chất đối kháng (antagonist)

3.2.1. Chặn thụ thể nhận chất dẫn truyền thần kinh -> giảm lượng chất dẫn truyền thần kinh được truyền qua nơ ron

3.2.2. Thuốc chống loạn thần (antipsychotic drugs) chặn dopamine.

4. Định nghĩa

4.1. Chất dẫn truyền thần kinh (neurotransmitter) là các hóa chất được truyền giữa các nơ ron qua synap nhằm tạo ra điện thế hoạt động (action potential) ở nơ ron nhận.

5. Loại

5.1. Ma túy đá (amphetamines) Giả làm dopamine, bám vào các thụ thể dopamine, gây dư thừa dopamine tại synap Kích thích cơ thể: giãn đồng tử, mất ngủ, hưng phấn, hạnh phúc, giảm mệt mỏi... Ảo giác Hành vi bạo lực

5.2. Cocain (cocaine) Ngăn tái hấp thụ (reuptake) dopamine, gây dư thừa dopamine ở synap. Dopamine thừa sẽ liên tục bám vào các thụ thể dopamine (dopamine receptor) ở nơ ron tiếp nhận, gây cảm giác hưng phấn liên tục.

5.3. Thuốc phiện (opiate/heroin) Tác động tới nơ ron truyền tin, yêu cầu nơ ron truyền tin tiết ra nhiều dopamine hơn bình thường