1.1. NV chính: Những nho sĩ cuối mùa-những con người tài hoa bất đắc chí.
1.2. Nội dung: Gặp lúc Hán học suy vi, sống giữ buổi " Tây Tàu nhố nhăng", những con ng này mặc dù buông xuôi bất lực nhưng vx mâu thuẫn sâu sắc với xh đương thời. Họ không chịu a dua theo thời, chạy theo danh lợi mà vx cố giữ "thiên hương"và "sự trong sạch của tâm hồn".Họ dường như cố ý lấy "cái tôi" tài hoa, ngông nghênh của mk để đối lập với xã hội phàm tục; phô diễn lối sống đẹp, thanh cao của mk như một thái độ phản ứng truật tự xã hội đương thời.
2. " Chữ người tử tù "
2.1. Vị trí:Tác phẩm lúc đầu có tên là “Dòng chữ cuối cùng” in năm 1939 trên tạp chí Tao đàn sau được tuyển in trong tập “Vang bóng một thời”.
2.2. Tình huống:Nguyễn Tuân đã sáng tạo ra tình huống truyện độc đáo: Cuộc gặp gỡ đầy éo le, khác thường giữa Huấn Cao và quản ngục. Tuy đối lập nhau nhưng cả hai đều mang trong mình tâm hồn nghệ sĩ.
