1. Mở bài
1.1. Tác giả Kim Lân
1.1.1. - Tên tuổi nổi tiếng của văn xuôi VN hiện đại
1.1.2. Là con đẻ của đồng ruộng: viết về những thú vui thôn quê phản chiếu nét tài hoa của người dân quê và nhịp sống bình yên lành mạnh của họ
1.1.3. Vẻ đẹp chất phác, đôn hậu, thật thà
1.1.4. Tác phẩm chính: Nên vợ nên chồng (1955); Con chó xấu xí (1962).
1.2. Tác Phẩm
1.2.1. Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác
1.2.1.1. Vợ Nhặt viết năm 1955, in trong tập Con chó xấu xí (1962)
1.2.1.2. Truyện có tiền thân là tiếu thuyết “Xóm ngụ cư” viết ngay sau CMT8 nhưng còn dang dở và bị mất bản thảo. Sau khi hòa bình lập lại 1954 tác giả dựa vào cốt truyện cũ đặt tên là Vợ Nhặt
1.2.2. Nhan đề
1.2.2.1. Nhan đề thâu tóm giá trị nội dung của tác phẩm.
1.2.2.2. Từ nhan đề thấy thân phận con người bị rẻ rúng như cái rơm cái rác có thể nhặt bất kì nơi đâu, lúc nào. Người ta thì cưới vợ còn anh Tràng thì nhặt vợ
2. Thân bài
2.1. Đoạn 1
2.1.1. Nhân vật Thị
2.1.1.1. Lai lịch
2.1.1.1.1. Không có quê hương gia đình
2.1.1.1.2. Tên tuổi cũng không có
2.1.1.2. Chân dung
2.1.1.2.1. Quần áo tả tơi như tổ đỉa, gầy sọp, khuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn hai con mắt.
2.1.1.3. Ngôn ngữ, cử chỉ
2.1.1.3.1. Tính cách đanh đá, chua ngoa, chao chat, chỏng lỏn...
2.1.1.3.2. Vô duyên, táo bạo đến mức trơ trẽn
2.2. Đoạn 2
2.2.1. Lúc ăn bánh đúc
2.2.1.1. Hoàn cảnh: Người vợ nhặt bị bỏ đói nhiều ngày, gặp Tràng thì không ngần ngại ăn liền một lúc hai bát bánh đúc không hề ngẩng mặt
2.2.1.2. Hành động
2.2.1.2.1. Sà xuống ăn thật
2.2.1.2.2. Ăn một chặp hai bát bánh đúc
2.2.1.2.3. Không ngẩng mặt trò chuyện
2.2.1.2.4. => Cái đói làm mất cả nhân tính, phẩm giá của nhân vật Thị
2.2.1.3. => Cái đói làm mất đi nhân tính, phẩm giá người phụ nữ
2.2.2. Lúc ăn bữa cơm đón cô dâu mới
2.2.2.1. Hoàn cảnh: Khi thị đã trở thành vợ của anh cu Tràng, nhận bát đồ ăn từ tay mẹ chồng
2.2.2.2. Hành động
2.2.2.2.1. Mắt tối lại
2.2.2.2.2. Điềm nhiên và bát chè khoán vào miệng
2.2.2.3. =>
2.2.2.3.1. Cho thấy sự lo lắng, buồn bã vì cuộc sống không thay đổi.
2.2.2.3.2. Chấp nhận hiện thực, niềm tin vào tương lai
2.3. Đoạn 3
2.3.1. Nghệ thuật xây dưng nhân vật
2.3.1.1. Xây dựng bởi ngôn ngữ và hành động
2.3.1.1.1. Qua đó hiểu được phẩm chất, con người nhân vật
2.3.2. Giá trị hiện thưc và giá trị nhân đạo
2.3.2.1. Bức tranh chân thực ảm đạm về nạn đói 1945 (Xem ở phần bối cảnh thiên truyện)
2.3.2.2. Hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng hướng đi.
2.3.2.3. Thương cảm cho số phận những người nông dân trước tình cảnh đáng thương
2.3.2.4. Bài ca về tình người: tình mẫu tử, sự thương yêu đùm bọc…
2.3.2.5. Tiếng nói khẳng định đề cao hạnh phúc và gia đình, khẳng định khát vọng sống mãnh liệt, niềm tin vào cuộc sống tương lai.