ห้องสมุดและแหล่งเรียนรู้ (2)

1. แหล่งเรียนรู้ (Learning Resource)

1.1. แหล่งเรียนรู้ (Learning Resource) หมายถึง แหล่งข้อมูล ข่าวสาร ความรู้และประสบการณ์ที่สามารถท าให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ด้วยตนเอง ตามอัธยาศัยและต่อเนื่อง เพื่อเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้

1.2. ๑. เป็นแหล่งรวมขององค์ความรู้ที่หลากหลาย และส่งเสริมการเรียนรู้ ตลอดชีวิต ๒. เป็นแหล่งเชื่อมโยงให้สถานศึกษาและชุมชนมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกัน ๓. เป็นแหล่งข้อมูลที่ท าให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ได้อย่างมีความสุข ๔. ท าให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ จากการคิดเอง ปฏิบัติเอง และสร้างความรู้ ด้วยตนเอง ๕. ท าให้ผู้เรียนได้รับการปลูกฝังให้รู้ และรักท้องถิ่นของตนเอง เป็นสมาชิก ที่ดีของชุมชนทั้งในปัจจุบันและอนาคต

1.3. ประเภทของแหล่งเรียนรู้ ๑. แหล่งเรียนรู้ประเภทบุคคล เช่น ชาวนา ชาวสวน พ่อค้า ช่างฝีมือ ศิลปิน พระภิกษุสงฆ์ ฯลฯ ๒. แหล่งเรียนรู้ประเภทสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น ห้องสมุด โบราณสถาน โรงงาน สวนหย่อม เขื่อน ฯลฯ ๓. แหล่งเรียนรู้ประเภททรัพยากรธรรมชาติ เช่น ภูเขา ป่าไม้ พืช แร่ เกาะ ฯลฯ ๔. แหล่งเรียนรู้ประเภทกิจกรรมทางสังคม ประเพณี และความเชื่อ เช่น ขนบธรรมเนียมประเพณี การละเล่น ฯลฯ

2. บทบาท และวัตถุประสงค์ของห้องสมุด

2.1. บทบาทของห้องสมุด

2.2. ๑. ด้านการศึกษา ห้องสมุดมีบทบาทในการสนับสนุนด้านการศึกษาในระบบ

2.3. และการศึกษาต่อเนื่องของประชาชนที่ไม่มีโอกาสเข้าศึกษาในโรงเรียน

2.4. ๒. ด้านวัฒนธรรม ห้องสมุดเป็นแหล่งสะสมสารนิเทศที่ช่วยส่งเสริมที่ช่วย

2.5. ส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมอันดีงาม

2.6. ๓. ด้านเศรษฐกิจ ห้องสมุดท าหน้าที่ส่งเสริมกิจกรรมทางเศรษฐกิจด้าน

2.7. ต่าง ๆ ช่วยให้เกิดการผลิต การจ าหน่าย และการหมุนเวียนหนังสือ

2.8. ๔. ด้านการเมือง ห้องสมุดส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจในระบบ

2.9. การเมืองการปกครองของประเทศตน และประเทศอื่น ๆ

2.10. วัตถุประสงค์ของห้องสมุด

2.11. ๑. เพื่อการศึกษา (Education) ห้องสมุดเป็นแหล่งที่จะส่งเสริมการศึกษา

2.12. ของประชาชนทั้งในระบบและนอกระบบโรงเรียน

2.13. ๒. เพื่อความรู้ (Information) ห้องสมุดเป็นแหล่งรวมรวบข้อมูล ข่าวสาร

2.14. และวิทยาการต่าง ๆ ทั้งใหม่และเก่าไว้ให้บริการ

2.15. ๓. เพื่อการค้นคว้าวิจัย (Research) ห้องสมุดเป็นแหล่งสะสมผลงาน

2.16. การค้นคว้าวิจัย ซึ่งเป็นพื้นฐานในการค้นคว้าวิจัยที่เกิดขึ้นใหม่

2.17. ๔. เพื่อความจรรโลงใจ (Inspiration) ห้องสมุดเป็นแหล่งที่จะช่วยให้ก่อ

2.18. เกิดความกระตือรือร้น แรงบันดาลใจ ชื่นชม ประทับใจในความคิดที่ดีงาม

2.19. ของผู้อื่น

2.20. ๕. เพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ (Recreation) ห้องสมุดเป็นแหล่งที่ช่วยให้ผู้ใช้

2.21. เกิดความบันเทิง พักผ่อนหย่อนใจ ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์

3. บริการและกิจกรรมของห้องสมุด

3.1. งานบริการและกิจกรรมห้องสมุด งานบริการห้องสมุด คือ งานที่อำนวยความสะดวก และช่วยเหลือ ผู้ใช้ทรัพยากรสารสนเทศให้ใช้ได้ตามความต้องการ และรวดเร็ว

3.2. ๑. บริการการอ่าน คือ บริการที่ให้ผู้ใช้ห้องสมุดเข้ามาอ่านหนังสือได้โดยเสรี ๒. บริการยืม – คืน ทรัพยากรสารสนเทศ ๓. บริการหนังสือจอง ๔. บริการถ่ายสำเนาเอกสารสิ่งพิมพ์ ๕. บริการตอบคำถาม และช่วยการค้นคว้า ๖. บริการสืบค้นข้อมูลผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ๗. บริการสืบค้นข้อมูลด้วยฐานข้อมูลคอมพิวเตอร์ห้องสมุด ๘. ฯลฯ

3.3. กิจกรรมของห้องสมุด กิจกรรมของห้องสมุด หมายถึง กิจกรรมหรืองานที่ห้องสมุด จัดขึ้นเป็นครั้งคราว เพื่อสนับสนุนงานต่าง ๆ ของห้องสมุดให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

3.4. ๑. กิจกรรมส่งเสริมความรู้เรื่องการใช้ห้องสมุด เช่น ปฐมนิเทศการใช้ ห้องสมุด นำชมห้องสมุด แนะนำการใช้ตู้ยืม - คืนอัตโนมัติ ๒. กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน เช่น รักการอ่าน ทำบันทึกการอ่าน ๓. กิจกรรมส่งเสริมการเรียนการสอน ได้แก่ ๓.๑ การจัดนิทรรศการวันสำคัญต่าง ๆ ๓.๒ การตอบปัญหาทางวิชาการ ๓.๓ การประกวด เช่น ประกวดเรียงความ ประกวดวาดภาพ ๓.๔ การแข่งขัน เช่น การแข่งขันตอบปัญหาสารานุกรม ๔. กิจกรรมส่งเสริมความรู้ทั่วไป และการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์

4. ประเภทของห้องสมุด

4.1. ห้องสมุดโรงเรียน ห้องสมุดโรงเรียน (School Library) คือ ห้องสมุดที่จัดตั้งขึ้น ในโรงเรียน เพื่อการศึกษาค้นคว้าของนักเรียน ครู และบุคลากรทุกคนใน โรงเรียน ใช้ประกอบการเรียนการสอนตามหลักสูตร

4.2. ห้องสมุดมหาวิทยาลัย ห้องสมุดมหาวิทยาลัย (College and University Library) คือ ห้องสมุดที่มหาวิทยาลัยจัดตั้งขึ้น เพื่อเป็นศูนย์สารสนเทศในระดับอุดมศึกษา มีหน้าที่ส่งเสริมการเรียนการสอน และการวิจัย ให้แก่นิสิต นักศึกษา

4.3. ห้องสมุดประชาชน ห้องสมุดประชาชน (Public Library) คือ ห้องสมุดที่จัดตั้งขึ้น เพื่อให้บริการแก่ประชาชนทั่วไปในชุมชน มีบทบาทสำคัญในการจัดการศึกษา นอกระบบ (กศน.) และการศึกษาตามอัธยาศัย

4.4. ห้องสมุดเฉพาะ ห้องสมุดเฉพาะ (Special Library) คือ ห้องสมุดที่หน่วยงาน ราชการ สถาบัน องค์กร สมาคม ธนาคาร รัฐวิสาหกิจ บริษัท จัดตั้งขึ้นเพื่อให้ บริการแก่พนักงาน เจ้าหน้าที่ในหน่วยงานนั้น ๆ

4.5. หอสมุดแห่งชาติ หอสมุดแห่งชาติ (National Library) คือ ห้องสมุดที่ประเทศ หรือรัฐบาลเป็นผู้จัดตั้งและดำเนินการ เพื่อเป็นแหล่งรวบรวมและเก็บรักษา หนังสือที่พิมพ์ภายในประเทศ โดยให้บริการแก่ประชาชนทั่วไป

5. ความหมาย และความสำคัญของห้องสมุด

5.1. ความสำคัญของห้องสมุด ๑. เป็นที่รวมแห่งวิทยาการต่าง ๆ ผู้ใช้สามารถค้นหาความรู้ได้ทุก สาขาวิชา ๒. เป็นสถานที่ที่ทุกคนจะเลือกอ่านหนังสือ และค้นคว้าหาความรู้ ต่าง ๆ ได้โดยอิสระตามความสนใจ ๓. ช่วยให้ผู้ใช้ห้องสมุดพอใจที่จะอ่านหนังสือต่าง ๆ โดยมีรู้จักจบสิ้น ท าให้เกิดนิสัยรักการอ่าน ๔. ช่วยให้ผู้ใช้ห้องสมุดมีความรู้ที่ทันสมัย ทันต่อเหตุการณ์อยู่เสมอ ๕. ช่วยให้ผู้ใช้ห้องสมุดมีนิสัยรักการค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเอง๖. ช่วยให้ผู้ใช้ห้องสมุดรู้จักใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ๗. ช่วยให้ผู้ใช้ห้องสมุดรู้จักใช้สมบัติสาธารณะ และระวังรักษาอย่าง ถูกต้อง ๘. ช่วยให้ผู้ใช้ห้องสมุดได้รับความสนุกสนานเพลิดเพลิน ๙. เป็นสถานที่ฝึกความเป็นประชาธิปไตย เพราะต้องรู้จักปฏิบัติตน ตามระเบียบและข้อปฏิบัติในการใช้ห้องสมุดร่วมกัน ๑๐. ช่วยเสริมสร้างลักษณะนิสัยที่ดีแก่ผู้ใช้ห้องสมุด

5.2. ความหมายของห้องสมุด ห้องสมุด (Library) คือ สถานที่รวบรวม ทรัพยากรสารสนเทศ ในรูปของวัสดุตีพิมพ์ (หนังสือ วารสาร หนังสือพิมพ์ จุลสาร กฤตภาค) และ วัสดุไม่ตีพิมพ์ (โสตวัสดุ ทัศนวัสดุ โสตทัศนวัสดุ) ไว้ให้ บริการแก่ผู้ใช้ตามความต้องการ โดยมีบรรณารักษ์ เป็นผู้ดูแล

6. ระเบียบ ข้อปฏิบัติและมารยาทในการใช้ห้องสมุด

6.1. ๑. ไม่อนุญาตให้น าบัตรประจ าตัวนักเรียนของผู้อื่นมายืมทรัพยากร สารสนเทศในห้องสมุด (หากตรวจพบจะตัดสิทธิ์ในการยืมเป็นเวลา ๑ ภาคเรียน) ๒. ทุกครั้งที่ยืม - คืนทรัพยากรสารสนเทศของห้องสมุดด้วยเครื่องยืม - คืน อัตโนมัติ จะต้องรอรับสลิปจากเครื่องก่อน เพื่อเป็นการยืนยันว่าได้ทำ การยืม – คืนเรียบร้อยแล้ว ๓. ถ้าบัตรประจำตัวนักเรียนหาย ให้แจ้งกับเจ้าหน้าที่ห้องสมุดที่เคาน์เตอร์ ๔ใกรณีที่ทำทรัพยากรสารสนเทศที่ยืมไปหาย ให้แจ้งกับเจ้าหน้าที่ห้องสมุด ที่เคาน์เตอร์ เพื่อสอบถามรายละเอียดและด าเนินการให้เรียบร้อย ๕. ห้ามนำอาหารและเครื่องดื่มทุกชนิดเข้ามาในห้องสมุด ๖. ต้องเคารพสถานที่ ไม่ส่งเสียงดังหรือวิ่งเล่นในห้องสมุด ๗. ไม่ฉีก ไม่ตัด หรือทำลายทรัพยากรสารสนเทศในห้องสมุด ๘. เมื่อใช้ทรัพยากรสารสนเทศในห้องสมุดแล้ว ให้จัดเก็บให้เรียบร้อย ๙. ก่อนออกจากห้องสมุดให้ส ารวจสิ่งของต่าง ๆ ให้เรียบร้อย