บทที่ 2 การสื่อสารกับการเรียนรู้
Plan your projects and define important tasks and actions
1. :gear: องค์ประกอบการสื่อสาร
1.1. ผู้ส่งสาร (sender) หรือ แหล่งสาร (source)
1.1.1. บุคคล กลุ่มบุคคล หรือ หน่วยงานที่ทำหน้าที่ในการส่งสาร หรือเป็นแหล่งกำเนิดสา
1.1.1.1. ผู้พูด ผู้เขียน กวี ศิลปิน นักจัดรายการวิทยุ โฆษกรัฐบาล องค์การ สถาบัน สถานีวิทยุกระจายเสียง สถานีวิทยุโทรทัศน์ กองบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ หน่วยงานของรัฐ บริษัท สถาบันสื่อมวลชน เป็นต้น
1.2. สาร ( Message) คือเนื้อหาหรือเรื่องราวที่ส่งออกมา
1.3. สื่อหรือช่องทาง ( Media or Channel ) คือ ตัวกลางหรือพาหนะที่จะนำสารไปถึงผู้รับ
1.4. ผู้รับ ( Receiver ) คือ ผู้รับเนื้อหาเรื่องราวจากผู้ที่ส่งสาร
1.5. ผล ( Effect ) คือ ผลที่เกิดขึ้นหลังจากที่ผู้รับได้รับสาร
1.6. ข้อมูลป้อนกลับ ( Feedback ) เป็นการนำผลที่เกิดขึ้นข้างต้นมาพิจารณา
2. :date: :neutral_face: คุณสมบัติของผู้ส่งสาร
2.1. เป็นผู้ที่มีเจตนาแน่ชัดที่จะให้ผู้อื่นรับรู้จุดประสงค์ของตนในการส่งสาร แสดงความคิดเห็น หรือวิจารณ์
2.1.1. Project specifications
2.1.2. End User requirements
2.1.3. Action points sign-off
2.2. เป็นผู้ที่มีความรู้ ความเข้าใจในเนื้อหาของสารที่ต้องการจะสื่อออกไปเป็นอย่างดี
2.3. ป็นผู้ที่มีบุคลิกลักษณะที่ดี มีความน่าเชื่อถือ แคล่วคล่องเปิดเผยจริงใจ และมีความรับผิดชอบ ในฐานะเป็นผู้ส่งสาร
2.3.1. Top Priorities
2.3.2. Medium Priorities
2.3.3. Low Priorities
2.4. เป็นผู้ที่สามารถเข้าใจความพร้อมและความสามารถในการรับสารของผู้รับสาร
2.4.1. Top Priorities
2.4.2. Medium Priorities
2.4.3. Low Priorities
2.5. เป็นผู้รู้จักเลือกใช้กลวิธีที่เหมาะสมในการส่งสารหรือนำเสนอสาร
3. วิธีการของการสื่อสาร
3.1. 1. การสื่อสารโดยอาศัยคำเป็นสัญลักษณ์หรือเรียกว่า วจนภาษา ( Verbal communication ) คือการสื่อสารทั่วไปที่อาศัยคำ จำนวนเลข เครื่องหมายการเว้นวรรคตอนเป็นรหัสในการติดต่อสื่อสาร สัญลักษณ์นี้อาจเป็นในรูปของภาษาพูด ภาษาเขียน หรือภาษาทางคณิตศาสตร์ก็ได้
3.2. 2. การสื่อสารโดยอาศัยสัญลักษณ์อย่างอื่นนอกจากคำหรือเรียกว่าอวัจนภาษา เป็นการสื่อสารที่ใช้สัญลักษณ์อย่างอื่นนอกจากคำ จำนวนเลข เครื่องหมายการเว้นวรรคตอนหรือ ภาษาเขียน
3.2.1. ภาษาสัญญาณหรือภาษาสัญลักษณ์
3.2.2. ภาษาท่าทาง
3.2.3. ภาษาวัตถุ
4. :star: ความสำคัญของการสื่อสาร
4.1. พัฒนาการทางสังคม จึงดำเนินไปพร้อม ๆ กับพัฒนาการทางการสื่อสาร
4.2. ช่วยเสริมสร้างความเข้าใจอันดีงาม ช่วยสืบทอดวัฒนธรรมประเพณี สะท้อนให้เห็นภาพความเจริญรุ่งเรือง วิถีชีวิตของผู้คน
4.3. การสร้างเสริมความยุติธรรม เเละการพัฒนาเทคโนโลยี
5. :question: ความหมาย
5.1. การถ่ายทอดข้อมูล ความรู้ ประสบการณ์
5.2. การสื่อสารหรือการสื่อความหมาย ( Communication ) มีรากศัพท์มาจากภาษาละตินว่า Communius หมายถึง “ความเหมือนกัน” หรือ “ความร่วมกัน”
5.2.1. ชเเรมม์ สรุปความหมายของการสื่อสารว่าเป็นความพยายามถ่ายทอดข้อมูล ความคิด เจตคติใไปยังบุคคลอื่น
5.2.2. ไฮเบิร์ต,โดแนลด์เเละบอห์น ให้ความหมายว่า การสื่อสารเป็นกระบวนการที่มีความเคลื่อนไหวและความต่อเนื่องโดยมีเป้าหมายที่จะเฉพาะเจาะจง
5.2.3. สมิตา บุญวาศ กล่าวว่า การสื่อสารเป็นการติดต่อส่งสารเรื่องราว ทั้งที่เป็นนามธรรม และที่เป็นรูปธรรม จากผู้ส่งไปยังผู้รับ โดยที่ผู้ส่งจะเป็นบุคคลเดียวหรือกลุ่ม และผู้รับเป็นบุคคลเดียวหรือกลุ่มก็ได้ การสื่อสารไม่ได้เกิดขึ้นในสังคมมนุษย์เท่านั้น ในสังคมของสัตว์ต่างๆก็มีการสื่อสารกัน
5.2.4. กิดานันท์ มลิทอง ให้ความหมายว่า การสื่อสาร หมายถึงการถ่ายทอดเรื่องราวแลกเปลี่ยนความคิด การแสดงออกของความคิดและความรู้สึก
5.3. การสื่อสารเป็นกระบวนการส่งหรือถ่ายทอดเรื่องราวข่าวสาร ข้อมูล ความรู้ เหตุการณ์ต่างๆ จากผู้ส่งซึ่งอาจเป็นบุคคล กลุ่มชน หรือสถาบัน ไปยังผู้รับซึ่งอาจเป็นบุคคล กลุ่มชน หรือสถาบันอีกฝ่ายหนึ่ง เพื่อให้ผู้รับได้รับรู้สาระต่างๆ จากผู้ส่ง ซึ่งเกิดผลดีก็ต่อเมื่อผู้รับมีความเข้าใจตรงกับเป้าหมายของผู้ส่งสาร
6. :warning: วัตถุประสงค์การสื่อสาร
6.1. เพื่อแจ้งให้ทราบ (inform)
6.1.1. แจ้งข่าวสาร เรื่องราว เหตุการณ์หรือสิ่งอื่นใดให้ผู้รับสารได้รับทราบ
6.2. เพื่อสอนหรือให้การศึกษา (teach or education)
6.2.1. การถ่ายทอดความรู้จากครูสู่นักเรียน
6.3. เพื่อสร้างความพอใจหรือให้ความบันเทิง (please of entertain)
6.3.1. การพูด การเขียน กริยาต่างๆ
6.4. เพื่อเสนอหรือชักจูงใจ (Propose or persuade)
6.4.1. การสื่อสารเพื่อให้ข้อเสนอแนะ หรือ ชักจูงใจในสิ่งใดสิ่งหนึ่งต่อผู้รับสาร
6.5. เพื่อเรียนรู้ (learn)
6.5.1. การแสวงหาความรู้ ของผู้รับสาร โดยอาศัยลักษณะของสาร
6.6. เพื่อกระทำหรือตัดสินใจ (dispose or decide)
6.6.1. ทางเลือกในการตัดสินใจของเราจึงขึ้นอยู่กับ ข้อเสนอแนะนั้น
7. การสื่อสารกับการเรียนรู้
7.1. การเรียนการสอน เป็นการสื่อสารอีกรูปแบบหนึ่งมีทั้งผู้ส่งสารอันได้แก่ ครูผู้สอน มีสารคือความรู้หรือประสบการณ์ที่จัดขึ้น ผู้รับสารคือ ผู้เรียน มีกระบวนการเรียนการสอนประกอบด้วยเครื่องมือสื่อการเรียนการสอนต่างๆ ภายใต้สถานการณ์ที่จัดขึ้นในห้องเรียน หรือสถานการณ์ที่จัดขึ้นในสถานที่อื่น และมีจุดหมายของหลักสูตรเป็นเครื่องนำทาง
7.2. จุดมุ่งหมายของการสื่อสารกับการเรียนรู้คือ การพยายามสร้างความเข้าใจ ทักษะ ความรู้ ความคิดต่างๆร่วมกันระหว่างผู้เรียนกับผู้สอน ความสำเร็จของการเรียนรู้ พิจารณาได้จากพฤติกรรมของผู้เรียนที่เปลี่ยนแปลงไปตามจุดมุ่งหมายที่ตั้งไว้แต่ต้น
7.3. ปัญหาสำคัญของการสื่อสารกับการเรียนรู้ คือ ทำอย่างไรจึงจะสามารถสร้างความเข้าใจระหว่างครูกับนักเรียนได้ถูกต้อง ครูผู้สอนจะต้องมีความรู้ความสามารถ มีทักษะในการสื่อสาร
7.3.1. จับยึดประสบการณ์ เหตุการณ์ กิจกรรมต่างๆ
7.3.2. ดัดแปลงปรุงแต่ง
7.3.3. ขยายจ่ายแจก ทำสำเนา หรือเผยแพร่ให้ได้จำนวนมาก
8. ปัญหาและอุปสรรคในการสื่อสาร
8.1. 1. ปัญหาจากตัวบุคคล ระหว่างผู้รับสารผู้ส่งสาร
8.2. 2. ปัญหาด้านข้อมูลข่าวสาร
8.3. 3. ปัญหาด้านสื่อ
8.4. 4. ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมแวดล้อม
9. การประยุกต์ใช้การสื่อสารกับการเรียนรู้ให้มีประสิทธิภาพ
9.1. การถ่ายทอดความรู้ในการจัดการเรียนรู้
9.1.1. ครู
9.1.2. เนื้อหาบทเรียนรวมถึงหลักสูตร เจตคติ ความรู้สึก
9.1.3. สื่อและวิธีการ
9.1.4. ผู้เรียน
9.1.5. การประเมินผล