บทที่ 3 การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ในการออกแบบ การจัดการเรียนรู้
af 048 สุดารัตน์ พลพุฒ
1. ขั้นตอนการจัดระบบ
1.1. ขั้นที่1 การวิเคราะห์ระบบ ( Systems Analysis )
1.1.1. 1. การวิเคราะห์ปัญหา
1.1.2. 2. วิเคราะห์วัตถุประสงค์
1.1.3. 3. การวิเคราะห์แนวทางปฏิบัติงาน
1.1.4. 4. วิเคราะห์ภารกิจ
1.1.5. 5. การวิเคราะห์ทรัพยากรและข้อขัดข้อง
1.2. ขั้นที่ 2 การสังเคราะห์ระบบ ( Systems Synthesis )
1.2.1. 1. การเลือกวิธีการ
1.2.2. 2. การพิจารณาแก้ปัญหา
1.3. ขั้นที่ 3 การสร้างแบบจำลอง ( Construct a model )
1.4. ขั้นที่ 4 จำลองสถานการณ์ ( Simulation)
2. การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลออกแบบการจัดการเรียนรู้
2.1. เทคโนโลยีดิจิทัล หมายถึง อุปกรณ์และการประยุกต์ที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ + ไอที + ความสามารถในการทำงานและวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมหาศาล + ความสามารถในการทำงานแบบอัตโนมัติ + ความสามารถในการเรียนรู้เองของอุปกรณ์ซึ่งใช้วิทยาการด้านปัญญาประดิษฐ์เป็นพื้นฐาน
2.1.1. 1. การเรียนรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยี
2.1.2. 2. การเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยี
2.1.3. 3. การเรียนรู้ไปใช้กับเทคโนโลยี
3. บทบาทของเทคโนโลยีกับการเรียนรู้
3.1. 1. เทคโนโลยีที่เข้ามามีส่วนช่วยในเรื่องการเรียนรู้ปัจจุบันมีเครื่องมือเครื่องใช้ที่ช่วยสนับสนุนการเรียนรู้หลายอย่าง มีระบบคอมพิวเตอร์ช่วยสอน มีระบบมัลติมีเดีย และอินเทอร์เน็ต
3.2. 2. เทคโนโลยีที่เข้ามาสนับสนุนการจัดการศึกษา การจัดการศึกษาสมัยใหม่จำเป็นต้องอาศัยข้อมูลข่าวสารเพื่อวางแผนการดำเนินการ การติดตามและประเมินผล
3.3. 3. เทคโนโลยีที่เข้ามาช่วยให้การสื่อสารระหว่างบุคคลเกือบทุกวงการ ด้านการจัดการเรียนรู้จำเป็นต้องอาศัยการสื่อสารระหว่างผู้สอนกับผู้เรียน
4. บิลล์ เกตส์ ( Bill Gate ) เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการศึกษา
4.1. 1. การเรียนไม่ได้มีเฉพาะในห้องเรียน
4.2. 2. ผู้เรียนมีความแตกต่างระหว่างบุคคล
4.3. 3. การเรียนที่ตอบสนองความต้องการรายคน
4.4. 4. การเรียนโดยใช้สื่อประสม
4.5. 5. บทบาทของทางด่วนข้อมูลกับการสอนของผู้สอน
4.6. 6. บทบาทของผู้สอนจะเปลี่ยนไปผู้สอนจะมีหลายบทบาทหน้าที่
4.7. 7. ความสัมพันธ์ระหว่างนักเรียน ครู และผู้ปกครอง
5. ปัจจัยสนับสนุนการใช้เทคโนโลยี ช่วยการเรียนรู้
5.1. 1. ผู้สอนสร้างโอกาสในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้
5.2. 2. ผู้สอนและผู้เรียนจัดทำระบบแหล่งข้อมูลสารสนเทศเพื่อการเรียนรู้
5.3. 3. สถานศึกษาจัดศูนย์ข้อมูลสารสนเทศเพื่อการเรียนรู้
5.4. 4. การบริการของกรมหรือหน่วยงานกลางทางเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้
6. การออกแบบการเรียนรู้เพื่อพัฒนาการรู้คิดและความเป็นนวัตกร
6.1. การจัดการเรียนรู้ในยุคโลกดิจิตอล ผู้สอนต้องทำห้องเรียนที่เป็นชุมชนขนาดใหญ่ ให้โลกคือห้องเรียน ผู้เรียนมีคุณลักษณะที่เป็นผู้ชี้นำตนเองได้ หลักสูตรมีความยืดหยุ่นคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ไม่ยึดหนังสือเรียนเป็นหลัก ไม่เน้นการเลียนแบบท่องจำ เน้นให้คิดเป็นแก้ปัญหาได้ ต้องเป็นการเตรียมผู้เรียนให้พร้อมเพื่อใช้ชีวิตในโลกแห่งความเป็นจริง เป้าหมายสำคัญที่สุดนั่นคือ สร้างคนคุณภาพที่เป็นคนดีและมีคุณธรรม
6.2. การสร้างทีม
6.3. การเสริมแรงจูงใจให้กับผู้เรียน
6.4. เทคนิคการระดมสมอง เทคนิคหมวกคิด 6 ใบ เทคนิคการสืบสวน
7. สรุปแนวทางการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการออกแบบการจัดการเรียนรู้
7.1. 1. พัฒนาสิ่งสนับสนุนการเรียนรู้ ได้แก่ ห้องเรียน ห้องปฏิบัติการ อุปกรณ์การศึกษาการศึกษาโครงสร้างพื้นฐาน และเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อรองรับการเรียนรู้ที่เหมาะสม
7.2. 2. พัฒนานักศึกษาและผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เช่น การเรียนรู้แบบทุกที่ทุกเวลา การเรียนการสอนเชิงโต้ตอบระยะไกล การเชื่อมโยงสิ่งของในระบบอัจฉริยะ
7.3. 3. พัฒนา Massive open online courses ตามความเชี่ยวชาญของหน่วยงานและนำสู่การจัดการเรียนรู้อย่างมีคุณภาพตามนโยบายของรัฐบาล
7.4. 4. ส่งเสริมการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นให้นักเรียน นักศึกษาเป็นนักคิด นักสร้าง โดยใช้เทคโนโลยีเทคโนโลยีดิจิทัลสรรค์สร้างนวัตกรรม
7.5. 5. ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลสนับสนุนการบูรณาการการเรียนรู้กับกิจกรรมนักศึกษา โดยส่งเสริมกิจกรรมนักศึกษาทั้งในและนอกหลักสูตร ให้มีความหลากหลายตามความสนใจและความถนัดของนักศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
7.6. 6. ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการพัฒนาและผลิตสื่อการเรียนรู้ด้วยตนเอง รวมถึงทรัพยากรการเรียนรู้ที่มีคุณภาพและทันสมัย
8. การจัดการเรียนรู้ตามธรรมชาติของสาขาวิชาเอกและการเลือกสื่อสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ
8.1. ต้องออกแบบให้ตรงกับจุดมุ่งหมาย เหมาะสมกับผู้เรียน
8.2. ผลิตโดยคำนึงถึงประโยชน์ที่จะนำไปใช้งาน
8.3. สามารถนำไปใช้ได้ง่าย
8.4. ไม่ต้องแสดงรายละเอียดมากนัก
8.5. ประหยัด
9. แนวคิดการออกแบบการจัดการเรียนรู้
9.1. การออกแบบ ( design ) หมายถึง การแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบและเป็น กระบวนการที่ดำเนินการก่อนการพัฒนาหรือสร้างบางสิ่งบางอย่าง
9.2. การเรียนรู้ คือ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ซึ่งเป็นผลมาจากประสบการณ์ที่คนเรามีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม เป็นกระบวนการในการพัฒนาความสามารถ และศักยภาพของมนุษย์ในด้านต่างๆ
10. การออกแบบการเรียนรู้
10.1. คือการออกแบบประสบการณ์ให้กับผู้เรียน โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือ ทำให้ผู้เรียนเกิดการพัฒนาความสามารถและนำความสามารถนั้นไปใช้ตามที่ผู้เรียนต้องการในชีวิตจริง
11. โรว์แลนด์ ได้สรุปลักษณะที่สำคัญของการออกแบบไว้ดังนี้
11.1. 1. การออกแบบเป็นกระบวนการที่มีเป้าหมายเป็นสิ่งนำทางเพื่อสร้างสิ่งใหม่
11.2. 2. สิ่งใหม่ที่เป็นผลงานการออกแบบต้องนำไปใช้ได้และมีประโยชน์
11.3. 3. งานพื้นฐานในการออกแบบคือการแปลงสารสนเทศจากความต้องการไปสู่สารสนเทศในการออกแบบผลงาน
11.4. 4. การออกแบบต้องอาศัยปฏิสัมพันธ์ทางสังคม
11.5. 5. การออกแบบเกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหาแต่การแก้ไขปัญหาทั้งหลายไม่จำเป็นต้องผ่านการออกแบบ
11.6. 6. ในการออกแบบนั้นกระบวนการแก้ปัญหาเป็นได้ทั้งกระบวนการที่มีขั้นตอนเป็นลำดับขั้น หรือเป็นไปเองโดยอัตโนมัติ
11.7. 7. การออกแบบเป็นศาสตร์ หรือผสมผสานระหว่างศาสตร์และศิลป์
11.8. 8. การออกแบบต้องอาศัยทักษะทางเทคนิค ความคิดสร้างสรรค์ ความเป็นเหตุผล
11.9. 9. กระบวนการออกแบบเป็นกระบวนการพัฒนา
12. การเรียนรู้อย่างเข้าใจ
12.1. 1. ได้รับความรู้
12.2. 2. สรุปเป็นองค์ความรู้
12.3. 3. นำความรู้ไปใช้ในสถานการณ์ใหม่ที่สัมพันธ์กับชีวิตประจำวัน
13. องค์ประกอบของระบบการจัดการเรียนรู้
13.1. 1. ข้อมูล ( input )
13.2. 2. กระบวนการ (process )
13.3. 3. ผลลัพธ์ (output )
13.4. 4. ข้อมูลย้อนกลับ ( feedback )
14. การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรมการสอนแบบใหม่ใหม่ในการจัด การเรียนรู้
14.1. การอ่านและเขียนWeblog
14.2. เสิร์ชเอ็นจิ้น ( Search engine ) หรือ โปรแกรมค้นหา
14.3. ห้องเรียนออนไลน์
14.3.1. แหล่งการเรียนรู้สำหรับครู
14.3.2. คลังสมองครูไทย http://www.thinkttt.com
14.3.3. ศูนย์กลางความรู้แห่งชาติ TKC http://www.tkc.go.th
14.3.4. DLTV http://www.dlit.ac.th/index.php
14.3.5. สำนักงานราชบัณฑิตยสภา www.royin.go.th
14.3.6. วิชาการดอทคอม http://www.vcharkarn.com
14.3.7. ทรูภูมิปัญญา http://www.trueplookpanya.com
14.3.8. ถามครู http://taamkru.com
14.3.9. แหล่งการเรียนรู้ทางด้านสื่อและนวัตกรรม http://www.nectec.or.th
14.3.10. โปรแกรมประยุกต์
15. ประเภทของเด็กที่มีความต้องการพิเศษ
15.1. เด็กที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา
15.2. เด็กที่มีความบกพร่องทางการได้ยิน
15.3. เด็กที่มีความบกพร่องทางการเห็น
15.3.1. สื่อสำหรับเตรียมความพร้อมในการอ่าน-เขียนอักษรเบรลล์
15.3.2. สื่ออุปกรณ์การอ่าน-เขียนอักษรเบรลล์
15.3.3. สื่อภาพนูนที่ใช้ประกอบการเรียนการสอนในวิชาต่างๆ
15.3.4. สื่อที่เป็นของจริงและของจำลองในวิชาต่างๆ