สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี

Get Started. It's Free
or sign up with your email address
Rocket clouds
สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี by Mind Map: สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี

1. พระอิสริยยศ

1.1. o หม่อมเจ้ารำเพย

1.2. o พระนางเธอ พระองค์เจ้ารำเพยภมราภิรมย์

1.3. o กรมสมเด็จพระเทพศิรินทรามาตย์

1.4. o สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี

2. • พระอนุสรณ์

2.1. o วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร

2.1.1. พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้างวัดเทพศิรินทราวาส เมื่อ พ.ศ. 2419 องค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระชนมายุครบ 25 ชันษาพอดี พระองค์จึงโปรดฯ ให้สถาปนา วัด เทพศิรินทราวาส ขึ้น เพื่อทรงเฉลิมพระเกียรติ และ ทรงอุทิศพระราชกุศลสนองพระเดชพระคุณแห่งองค์สมเด็จพระบรมราชชนนี สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ซึ่งได้สิ้นพระชนม์ตั้งแต่รัชกาลที่ 5 ยังทรงพระเยาว์

2.2. o โรงเรียนเทพศิรินทร์

2.2.1.  โรงเรียนเทพศิรินทร์ ได้รับการสถาปนาจาก องค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2428 ในช่วงแรกของการจัดตั้งโรงเรียนนั้น โรงเรียนเทพศิรินทร์ได้อาศัยศาลาการเปรียญภายในวัดเทพศิรินทราวาสเป็นที่ทำการเรียนการสอน พ.ศ. 2438 สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ได้ทรงดำริที่จะสร้างตึกเรียนสำหรับวัดเทพศิรินทราวาสขึ้น เพื่ออุทิศพระกุศล สนองพระเดชพระคุณแห่งองค์ สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี พระชนนี และเพื่ออุทิศพระกุศลแก่ หม่อมแม้น ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา ชายาของพระองค์ ตึกเรียนหลังแรกนี้ได้รับการออกแบบให้มีศิลปะเป็นแบบโกธิคซึ่งถือว่าเป็นอาคารศิลปะโกธิคยุคแรกและมีที่เดียวในประเทศไทยโดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์เป็นผู้ออกแบบ และในการนี้ พระยาโชฏึกราชเศรษฐี ได้บริจาคทุนทรัพย์เพื่อสร้างตึกอาคารเรียนขึ้นด้านข้างของตึกเรียนหลังแรกอีกด้วย

3. พระราชบุตร

3.1. o เจ้าฟ้าชายจุฬาลงกรณ์(พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว)

3.1.1.  ประสูติ 20 กันยายน พ.ศ. 2396

3.1.2.  สิ้นพระชนม์ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453

3.2. o เจ้าฟ้าหญิงจันทรมณฑลโสภณภควดี(กรมหลวงวิสุทธิกระษัตริย์)

3.2.1.  ประสูติ 24 เมษายน พ.ศ. 2398

3.2.2.  สวรรคต 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2406

3.3. o เจ้าฟ้าชายจาตุรนต์รัศมี(กรมพระจักรพรรดิพงศ์)

3.3.1.  ประสูติ 13 มกราคม พ.ศ. 2399

3.3.2.  สวรรคต 11 เมษายน พ.ศ. 2443

3.4. o เจ้าฟ้าชายภาณุรังษีสว่างวงศ์(กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช)

3.4.1.  ประสูติ 11 มกราคม พ.ศ. 2402

3.4.2.  สวรรคต 13 มิถุนายน พ.ศ. 2471

4. • การประชวรและการสวรรคต

4.1. o นับตั้งแต่พระราชโอรสองค์เล็กประสูติ พระองค์ก็ประชวรมากแต่ก็ตรัสว่า "ไม่เป็นอะไรมากหรอก" แม้จะทรงกาสะ (ไอ) มากก็ตาม พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชหัตถเลขาเกี่ยวกับพระอาการประชวรของพระองค์ไว้ดังนี้ครั้น ณ วันอาทิตย์ขึ้น 4 ค่ำ เดือนสิบ เวลากลางคืน เธอว่าค่อยสบายไอห่างไป นอนหลับได้มาก ตั้งแต่สามยามไปจนถึงสามโมงเช้า ครั้น ณ วันจันทร์ ขึ้นห้าค่ำ เดือนสิบ ตื่นขึ้นอีกเวลาสามโมงเช้า รับประทานอาหารได้ถ้วยฝาขนาดใหญ่ แล้วนั่งเล่นอยู่กับบุตรเล็ก ไอเป็นโลหิตออกมา แล้วก็เป็นโลหิตพลุ่งพล่านมากเป็นที่สุด ออกทั้งทางจมูกทางปาก หลายถ้วยแก้วกระบอก ไม่มีขณะหายใจ พอโลหิตมากแล้วชีพจรทั้งตัวก็หยุดทีเดียวไม่ฟื้นเลย“อายุนับปี เท่ากับกรมหมื่นมาตยาพิทักษ์บิดานั้น เหมือนกับชายมงคลเลิศซึ่งเป็นพี่ชายว่าโดยละเอียดไป กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ มีอายุนับวันตั้งแต่วันเกิดจนวันตายได้ 9,639 วัน ชายมงคลเลิศนับอายุตั้งแต่วันเกิดจนวันตาย 9,903 วัน มากกว่ากรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ 284 วัน มากกว่าชายมงคลเลิศ 20 วัน”

5. • พระราชานุสาวรีย์

5.1. o พระราชานุสาวรีย์ ณ โรงเรียนเทพศิรินทร์

5.1.1.  โรงเรียนเทพศิรินทร์ ได้มีแนวคิดว่าน่าจะมีรูปเคารพของพระองค์ไว้บูชานั้น ตั้งแต่ พ.ศ. 2538 และได้สำเร็จเป็นผลใน ปี พ.ศ. 2541 โดยอัญเชิญประดิษฐาน ณ บริเวณมุขด้านหน้า อาคารเทิดพระเกียรติ เพื่อเป็นเครื่องแสดงถึงความจงรักภักดี และความกตัญญู กตเวที ที่ชาวเทพศิรินทร์ทุกคนมีต่อสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี และยังเป็นสิ่งที่แสดงถึงเกียรติยศอันสูงสุดของชาวเทพศิรินทร์ที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นในการนำพระนามของพระองค์มาเป็นชื่อของสถานศึกษา โดยเมื่อวันที่ 9 กันยายน ของทุกๆปี อันเป็นวันคล้ายวันสวรรคตของพระองค์ ได้เวียนมาบรรจบครบ ทางโรงเรียนเทพศิรินทร์ อันประกอบด้วย คณะผู้บริหาร คณะครู นักเรียนเก่า นักเรียนปัจจุบัน และบุคลากรของโรงเรียน ได้จัดพิธีวางพวกมาลา และถวายราชสักการะ ณ พระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี เพื่อเป็นการสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ โดยเรียกวันนี้ว่า "วันแม่รำเพย"

6. • พระราชประวัติ

6.1. o พระนามเดิม

6.1.1.  หม่อมเจ้ารำเพย ศิริวงศ์

6.2. o วันเดินปีเกิดและสรรณคต

6.2.1.  17 กรกฎาคม พ.ศ. 2377

6.2.2.  9 กันยายน พ.ศ. 2404

6.3. o เป็นพระธิดาพระองค์รองในสมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ พระองค์เจ้าศิริวงศ์ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ ต้นราชสกุลศิริวงศ์

6.4. o พระราชโอรส

6.4.1.  นพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

6.5. o พระราชทานนามใหม่

6.5.1.  รำเพย

6.5.2.  มีความหมายว่า "ลมเย็นที่พัดค่อย ๆ อ่อน ๆ

6.6. o เริ่มรับราชการในตำแหน่งพระมเหสี

6.6.1.  เมื่อ พ.ศ. 2396 ตั้งแต่พระชนมายุได้ 18 พรรษา