การสู่ขวัญล้านนา

Get Started. It's Free
or sign up with your email address
Rocket clouds
การสู่ขวัญล้านนา by Mind Map: การสู่ขวัญล้านนา

1. ขวัญ

1.1. ผม หรือขนที่ขึ้นเวียนเป็นก้นหอยมีทั้งเวียนซ้าย และเวียนขวา

1.2. สิ่งที่ไม่มีตัวตน เชื่อกันว่ามีอยู่ในชีวิตคนตั้งแต่เกิด ถ้าอยู่กับตัวก็เป็นสิริมงคล.

1.3. มิ่งมงคล, สิริ, ความดี.

1.4. ลายเส้นที่วนเป็นก้นหอยในงานจิตรกรรม ใช้แทนผม หรือขนเช่น ในรูปราชสีห์ หรือลิง เป็นต้น.

2. ความสำคัญของการสู่ขวัญ

2.1. เป็นประเพณีอย่างหนึ่งของคนไทย ด้วยความเชื่อที่ว่า ทุกคนเกิดมาพร้อมกับสิ่งนามธรรมอย่างหนึ่งที่เรียกกันว่า “ขวัญ” ซึ่งมีหน้าที่รักษาประคับประคองชีวิตและติดตามเจ้าของไปทุกหนแห่ง การทำพิธีสู่ขวัญจึงเป็นการเชิญขวัญที่หนีหายไปให้เข้ามาอยู่กับตัว และเชื่อว่าเป็นการส่งเสริมพลังใจให้เข้มแข็ง พิธีบายศรีสู่ขวัญเป็นประเพณีสำคัญอย่างหนึ่งของชาวเหนือ ซึ่งเป็นประเพณีที่นิยมจัดขึ้นกันแทบทุกโอกาส ไม่ว่ามูลเหตุของการจัดจะเป็นเรื่องดีหรือไม่ดี เช่น ใช้รับขวัญคนป่วย รับแขกบ้านแขกเมือง สมโภช ใช้ในพิธีบวชนาค พิธีแต่งงาน

3. ของเรียกขวัญ

3.1. บายศรีสู่ขวัญ

3.1.1. มีลูกบายศรี 10 ลูกต่อ 1 ช่อบายศรี

3.1.2. โดยส่วนใหญ่ทำ 5 ช่อบายศรี

3.1.3. ถ้าแบบดั้งเดิมจะมี 32 ลูกบายศรีต่อ 1 ช่อบายศรี

3.2. ไก่ต้มปกติ1คนใช้2ตัว ถ้าเป็นสู่ขวัญพระจะใช้ไข่

3.3. ข้าวต้มมัดหรือขนมไทย

3.4. ด้ายสีขาว

3.4.1. 9 เส้น

3.4.2. ความยาว 1 ศอก

3.5. เสื้อผ้า

3.6. กระจก

3.7. หวี

3.8. เครื่องสำอาง

3.9. เครื่องประดับ

3.10. ข้าวเปลือก

3.11. น้ำใส่ขวด

3.12. แก้วน้ำ

3.13. ข้าวเหนียวสุก

3.14. ด้ายผูกโคนขัน

4. หมอสู่ขวัญ

4.1. ต้องเป็นบุคคลที่สังคมให้ความเคารพนับถือทั้งคุณวุฒิและวัยวุฒิ

4.2. อายุประมาณ 50 ปีขึ้นไป

4.3. ต้องรักษาศีล 8 หรืออย่างน้อยก็ต้องรักษาศีล 5 ข้อ

4.4. งดเว้นอบายมุขทั้งหลาย

4.5. มีบุคลิกดี เสียงดี ท่วงทีวาจาน่าเคารพเชื่อถือ

4.6. ท่องบทสู่ขวัญ ได้น่าฟัง

5. ขันครู,ขันตั้ง

5.1. เทียน 4 คู่

5.2. ใบพลู 4 ใบ

5.3. หมาก 4 คำ

5.4. ข้าวสาร

5.5. ผ้าขาวผ้าแดงเย็บติดกันประมาณฝ่ามือ

5.6. เหล้าขาว 1 ขวด

5.7. ดอกไม้ 4 ดอก

5.8. เงิน 50,100

6. ขั้นตอน

6.1. ไปหาฤกษ์สู่ขวัญจากหมอสู่ขวัญ

6.2. เจ้าภาพจัดแต่งพานบายศรี โดยผู้เฒ่าผู้แก่ในแต่ละท้องถิ่นจะเป็นผู้แนะนำและช่วยทำให้

6.3. ไปเชิญหมอสู่ขวัญ

6.4. เมื่อหมอสู่ขวัญมาถึงงานเจ้าภาพต้องออกไปต้อนรับและพามานั่งบริเวณที่จะจัดพิธีสู่ขวัญ

6.5. จากนั้นก็เริ่มพิธีโดยยกขันตั้งให้หมอสู่ขวัญเพื่อให้หมอสู่ขวัญขึ้นครู

6.6. จากนั้นเจ้าภาพก็จะทำการมอบพานบายศรีสู่ขวัญให้หมอสู่ขวัญจัดการ เรียกว่าการ อัพขัน

6.7. เริ่มสวดเรียกขัญ

6.8. เมื่อสวดคำเรียกขวัญได้ระยะหนึ่งหมอสู่ขวัญก็จะทำการหยิบข้าวเปลือกออกมาให้คนที่ถูกเรียกขวัญและให้คนที่ถูกเรียกขวัญทำการจัดข้าวเปลือกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 เม็ด ถ้าได้ 8 กลุ่มพอดีก็จะทำการสวดจบการเรียกขวัญแต่ถ้าไม่ได้ 8 กลุ่มก็ต้องทำการสวดและหยิบข้าวเปลือกใหม่

6.9. โดยปดติหากหยิบข้าวเปลือกไม่สำเร็จเจ้าภาพจะต้องเรียกญาติพี่น้องหรือคนสนิทของคนที่ถูกเรียกขวัญหรือสิ่งของที่ใช้บ่อยๆมาอยู่ในพิธีเพราะเชื่อว่าขวัญของคนที่ทำพิธีไปอยู่กับบุคคลหรือสิ่งของอื่นยังไม่กลับมา

6.10. ทำอาหารเลี้ยงแขกที่มาร้วมงาน

6.11. ไปส่งหมอสู่ขวัญกลับ